روش اجرایی اجرای طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک سازمان ملی استاندارد ایران

نسخه الکترونیکی این سند اخرین نسخه آن است و مسئولیت کنترل نسخه چاپی با این سند بر عهده خواننده آن می باشد.
تمامی حقوق معنوی و مادی این مدرک متعلق به شرکت پایش سلامت اسیا  می باشد. و هر گونه کپی برداری از ان پیگرد قانونی دارد.
شماره سند: CAB-PRO-ORG-001	نویسنده	بازنگر	تایید	تاریخ
بازنگری
1	دکتر علیرضا مسعودنیا	مریم کاسپور	هیات مدیره	اردیبهشت 1404
2	دکتر علیرضا مسعودنیا	مریم کاسپور	هیات مدیره	خرداد 1405

طرح ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک برای استفاده از نشان استاندارد سازمان ملی استاندارد ایران ارگانيک

 

 

-1هدف

1-1 هدف اصلی

هدف از تدوین این روش اجرایی، تعیین نحوه اجرای عملیاتی «طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک و اعطای نشان ارگانیک توسط نهاد گواهی‌کننده» متعلق به سازمان ملی استاندارد ایران در شرکت پایش سلامت آسیا است.

این روش مشخص می‌کند که شرکت پایش سلامت آسیا، در حدود دامنه تأیید صلاحیت خود، فعالیت‌های زیر را چگونه برنامه‌ریزی، اجرا، کنترل و مستندسازی می‌کند:

• دریافت و ثبت درخواست؛
• بررسی و بازنگری درخواست؛
• تعیین قابلیت پذیرش متقاضی؛
• تهیه برنامه ارزیابی؛
• انتخاب و انتصاب تیم ارزیابی؛
• بازرسی فرآیند تولید؛
• نمونه‌برداری و آزمون؛
• ممیزی عناصر سیستم مدیریت؛
• بازنگری نتایج ارزیابی؛
• تصمیم‌گیری درباره صدور یا عدم صدور گواهینامه؛
• صدور گواهینامه محصول ارگانیک یا در حال گذار به ارگانیک؛
• اعطای حق استفاده از نشان ارگانیک؛
• نظارت و بازبینی پس از صدور؛
• پایش بازار؛
• رسیدگی به تغییرات؛
• تجدید گواهینامه؛
• تعلیق، رفع تعلیق، کاهش دامنه، خاتمه و ابطال گواهینامه؛
• رسیدگی به شکایات و درخواست‌های رسیدگی مجدد؛
• کنترل سوابق و گزارش‌دهی به سازمان ملی استاندارد ایران و مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران.

طرح سازمان ملی استاندارد، الزامات گواهی محصولات ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک، نحوه صدور، بازنگری و اعطای نشان ارگانیک را تعیین کرده و اجرای آن را به نهادهای گواهی‌کننده دارای تأیید صلاحیت بر اساس ISO/IEC 17065 و دارای قرارداد با مالک طرح محدود کرده است.

1-2 هدف کنترلی

این روش اجرایی با اهداف کنترلی زیر تدوین شده است:

1. اطمینان از اجرای یکنواخت الزامات طرح سازمان ملی استاندارد ایران در تمامی پرونده‌های ارگانیک؛
2. جلوگیری از تفسیر شخصی یا تغییر غیرمجاز الزامات طرح؛
3. تفکیک روشن فعالیت‌های ارزیابی، بازنگری و تصمیم‌گیری؛
4. تضمین استقلال و بی‌طرفی در صدور گواهینامه؛
5. ایجاد قابلیت ردیابی میان درخواست، ارزیابی، نمونه، آزمون، عدم انطباق، بازنگری، تصمیم و گواهینامه؛
6. اطمینان از استفاده صحیح از نشان ارگانیک؛
7. ایجاد شواهد کافی برای ارزیابی‌های NACI، سازمان ملی استاندارد ایران و ممیزی‌های داخلی PSA؛
8. کنترل اجرای بازرسی، نمونه‌برداری و آزمون توسط اشخاص و نهادهای واجد صلاحیت؛
9. اطمینان از حفظ انطباق محصول در تمام مدت اعتبار گواهینامه؛
10. جلوگیری از صدور، حفظ یا تجدید گواهینامه در صورت ناکافی بودن شواهد انطباق.

1-3 جایگاه این روش در نظام مدیریت PSA

این روش اجرایی، سند اجرایی اختصاصی PSA برای اجرای طرح ارگانیک سازمان ملی استاندارد ایران است و در کنار اسناد زیر اجرا می‌شود:

• نظام‌نامه مدیریت کیفیت PSA بر اساس ISO/IEC 17065؛
• روش اجرایی عمومی صدور گواهینامه محصول؛
• روش اجرایی بررسی درخواست؛
• روش اجرایی ارزیابی؛
• روش اجرایی بازنگری؛
• روش اجرایی تصمیم‌گیری؛
• روش اجرایی مدیریت بی‌طرفی؛
• روش اجرایی کنترل برون‌سپاری؛
• روش اجرایی رسیدگی به شکایات و اعتراضات؛
• روش اجرایی کنترل اسناد و سوابق؛
• دستورالعمل‌های تخصصی محصولات ارگانیک؛
• فرم‌ها و چک‌لیست‌های اختصاصی ارگانیک.

نظام‌نامه PSA فرآیند عمومی صدور گواهینامه را شامل درخواست، بازنگری درخواست، ارزیابی، بازنگری، تصمیم‌گیری، صدور اسناد، نظارت، تغییرات، تعلیق و ابطال تعریف کرده است؛ این روش، نحوه اعمال همان فرآیندها را در طرح اختصاصی محصولات ارگانیک مشخص می‌کند.

1-4 اصل عدم تغییر طرح

شرکت پایش سلامت آسیا در اجرای این روش:

• مجاز به تغییر مفاد طرح سازمان ملی استاندارد ایران نیست؛
• مجاز به حذف یا کاهش الزامات طرح نیست؛
• مجاز به ایجاد معیار پذیرش متعارض با طرح نیست؛
• تنها می‌تواند روش‌های داخلی، دستورالعمل‌ها، فرم‌ها و چک‌لیست‌های لازم برای اجرای مؤثر طرح را تدوین کند؛
• در صورت وجود ابهام، موضوع را برای تفسیر رسمی به مالک طرح ارجاع می‌دهد؛
• تا زمان دریافت تفسیر رسمی، از اتخاذ تصمیمی که موجب کاهش الزامات طرح شود خودداری می‌کند.

طرح سازمان ملی استاندارد صراحتاً مقرر کرده است که نهادهای گواهی‌کننده مجاز به اعمال تغییر در طرح نیستند.

1-5 خروجی مورد انتظار

خروجی اجرای این روش باید شامل حداقل موارد زیر باشد:

• پرونده کامل و قابل ردیابی متقاضی؛
• نتیجه مستند بررسی درخواست؛
• برنامه ارزیابی مصوب؛
• احکام یا ابلاغ‌های انتصاب تیم ارزیابی؛
• گزارش بازرسی؛
• فرم و زنجیره تحویل نمونه؛
• گزارش آزمون معتبر؛
• گزارش ممیزی سیستم مدیریت، در صورت شمول؛
• گزارش عدم انطباق و اقدامات اصلاحی؛
• گزارش بازنگری مستقل؛
• صورت‌جلسه تصمیم‌گیری؛
• گواهینامه یا نامه عدم صدور؛
• مجوز استفاده از نشان، در صورت شمول؛
• برنامه و گزارش نظارت؛
• گزارش پایش بازار؛
• سوابق تعلیق، رفع تعلیق، کاهش دامنه یا ابطال؛
• سوابق مکاتبات با سازمان ملی استاندارد ایران و NACI.

2- دامنه کاربرد

2-1 دامنه سازمانی

این روش در کلیه واحدهای شرکت پایش سلامت آسیا که در فرآیند صدور گواهینامه محصولات ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک مشارکت دارند، لازم‌الاجرا است، از جمله:

• واحد پذیرش و ثبت درخواست؛
• مدیریت برنامه؛
• مدیریت فنی ارگانیک؛
• واحد بازرسی؛
• واحد نمونه‌برداری؛
• واحد هماهنگی آزمایشگاه؛
• واحد ممیزی سیستم مدیریت؛
• واحد بازنگری؛
• کمیته تصمیم‌گیری؛
• واحد صدور گواهینامه؛
• واحد نظارت و پایش بازار؛
• واحد رسیدگی به شکایات؛
• واحد تضمین کیفیت؛
• واحد فناوری اطلاعات و کنترل سوابق.

2-2 دامنه محصول

این روش برای ارزیابی و صدور گواهینامه محصولات واقع در دامنه مصوب طرح سازمان ملی استاندارد ایران کاربرد دارد، شامل:

الف) محصولات کشاورزی گیاهی فرآوری‌نشده

• غلات؛
• حبوبات؛
• دانه‌های روغنی؛
• گیاهان علوفه‌ای؛
• گیاهان ریشه‌ای؛
• گیاهان لیفی؛
• گیاهان غده‌ای؛
• گیاهان قندی؛
• گیاهان دارویی؛
• محصولات باغی؛
• میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری؛
• میوه‌های معتدله، سردسیری و خشک؛
• دانه‌ریزها؛
• سبزیجات و صیفی‌جات گلخانه‌ای؛
• سایر گیاهان گلخانه‌ای؛
• قارچ خوراکی.

ب) گیاهان خودرو

محصولات حاصل از برداشت از عرصه‌های طبیعی، مشروط به رعایت الزامات استاندارد ملی ایران شماره 11694 و دریافت مجوزهای قانونی لازم.

پ) مواد غذایی فرآوری‌شده بسته‌بندی‌شده

شامل ارزیابی:

• مواد اولیه؛
• دریافت و ذخیره‌سازی؛
• فرآوری؛
• بسته‌بندی؛
• انبارش؛
• حمل‌ونقل؛
• توزیع؛
• عرضه؛
• صادرات.

ت) محصولات کشاورزی دامی فرآوری‌نشده

• تولیدات خام دامی؛
• عسل و فرآورده‌های زنبورداری؛
• محصولات آبزی‌پروری؛
• آبزیان پرورشی؛
• جلبک‌ها؛
• نرم‌تنان.

ث) محصولات کشاورزی دامی فرآوری‌شده

محصولات فرآوری‌شده با منشأ دامی که در دامنه طرح و دامنه تأیید صلاحیت PSA قرار دارند.

دامنه رسمی طرح، محصولات گیاهی فرآوری‌نشده، مواد غذایی فرآوری‌شده بسته‌بندی‌شده، محصولات دامی فرآوری‌نشده و فرآوری‌شده، زنبورداری، آبزی‌پروری و برداشت از عرصه‌های طبیعی را در بر می‌گیرد.

2-3 محدودیت‌های دامنه

این روش در موارد زیر کاربرد ندارد:

1. محصولات خارج از دامنه رسمی طرح سازمان ملی استاندارد ایران؛
2. محصولات خارج از دامنه تأیید صلاحیت PSA؛
3. محصولات وارداتی «در حال گذار به ارگانیک»؛
4. محصولاتی که مجوز قانونی تولید یا بهره‌برداری لازم را ندارند؛
5. گیاهان دارویی با ادعای دارویی فاقد مجوز وزارت بهداشت؛
6. محصولاتی که امکان بازرسی، نمونه‌برداری، آزمون یا ردیابی آن‌ها فراهم نیست؛
7. پرونده‌هایی که PSA صلاحیت فنی یا منابع لازم برای ارزیابی آن‌ها را ندارد.

طرح سازمان ملی استاندارد، محصولات وارداتی در حال گذار را از دامنه خارج کرده و برای محصولات گیاهی با ادعای دارویی، اخذ مجوز وزارت بهداشت را الزامی دانسته است.

2-4 شرط پذیرش پرونده

پذیرش درخواست به معنای تعهد به صدور گواهینامه نیست. درخواست فقط زمانی وارد فرآیند ارزیابی می‌شود که PSA احراز کند:

• محصول در دامنه طرح قرار دارد؛
• محصول در دامنه تأیید صلاحیت PSA قرار دارد؛
• الزامات قانونی اولیه فراهم است؛
• اطلاعات لازم برای برنامه‌ریزی ارزیابی موجود است؛
• منابع انسانی و فنی واجد صلاحیت در دسترس است؛
• هیچ تهدید غیرقابل‌قبول برای بی‌طرفی وجود ندارد؛
• قرارداد قابل اجرا با متقاضی منعقد شده است.

3- مراجع، اسناد بالادستی و مستندات مرتبط

3-1 مراجع قانونی و مقرراتی

این روش اجرایی بر اساس قوانین، مقررات، استانداردها و اسناد بالادستی زیر تدوین شده و در اجرای آن رعایت آخرین ویرایش معتبر هر یک الزامی است:

3-1-1 سازمان ملی استاندارد ایران

الف) طرح «صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک و اعطای نشان ارگانیک توسط نهاد گواهی‌کننده»، سازمان ملی استاندارد ایران (ویرایش اول، تیر ۱۴۰۳ و آخرین بازنگری معتبر). این طرح، سند مالک طرح (Scheme Owner) بوده و مبنای اصلی اجرای این روش اجرایی محسوب می‌شود.

ب) استاندارد ملی ایران شماره 11000 با عنوان «محصولات ارگانیک ـ الزامات تولید، فرآوری، بازرسی، صدور گواهینامه، برچسب‌گذاری و بازاررسانی».

پ) استاندارد ملی ایران شماره 11694 با عنوان «آیین کار برداشت گیاهان خودرو» (در موارد مرتبط با برداشت از عرصه‌های طبیعی)

ت) سایر استانداردهای ملی ایران مرتبط با حدود مجاز آلاینده‌ها، باقی‌مانده سموم، فلزات سنگین، نیترات، مایکوتوکسین‌ها، باقی‌مانده داروهای دامپزشکی و سایر استانداردهای محصولی که در طرح سازمان ملی استاندارد به آن‌ها ارجاع شده است.

3-2 استانداردهای ارزیابی انطباق

در اجرای این روش، استانداردهای بین‌المللی زیر به عنوان اسناد مرجع نظام ارزیابی انطباق مورد استفاده قرار می‌گیرند:

• ISO/IEC 17065 — الزامات نهادهای گواهی‌کننده محصولات، فرآیندها و خدمات.
• ISO/IEC 17067 — مبانی طرح‌های گواهی محصول و مدل‌های گواهی (طرح نوع ۵)
• ISO/IEC 17020 — الزامات نهادهای بازرسی (در فعالیت‌های بازرسی و نمونه‌برداری)
• ISO/IEC 17025 — الزامات صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون.
• ISO 19011 — راهنمای ممیزی سیستم‌های مدیریت (در موارد قابل اعمال)
• ISO 9001 و ISO 22000  (در مواردی که ارزیابی عناصر سیستم مدیریت در طرح الزامی باشد)

3-3 مقررات بین‌المللی

در مواردی که در طرح سازمان ملی استاندارد ایران یا قرارداد گواهی الزام شده باشد، الزامات مقررات بین‌المللی زیر نیز ملاک اجرا خواهند بود:

• Regulation (EU) 2018/848
• EC No. 834/2007
• EC No. 889/2008
• سایر مقررات ارجاع‌شده در طرح سازمان ملی استاندارد ایران.

3-4 مستندات داخلی شرکت پایش سلامت آسیا

این روش اجرایی در ارتباط با اسناد داخلی زیر اجرا می‌شود:

• نظام‌نامه مدیریت کیفیت نهاد گواهی‌کننده بر اساس ISO/IEC 17065؛
• روش اجرایی عمومی صدور گواهینامه محصول؛
• روش اجرایی کنترل اسناد و سوابق؛
• روش اجرایی کنترل اطلاعات محرمانه؛
• روش اجرایی مدیریت بی‌طرفی؛
• روش اجرایی مدیریت شکایات و درخواست‌های تجدیدنظر؛
• روش اجرایی ارزیابی و انتخاب بازرسان، ممیزان و کارشناسان فنی؛
• روش اجرایی برون‌سپاری فعالیت‌های ارزیابی انطباق؛
• روش اجرایی وریفیکیشن و والیدیشن فعالیت‌های ارزیابی انطباق؛
• سایر روش‌های اجرایی و دستورالعمل‌های مرتبط که در این سند به آن‌ها ارجاع شده است.

3-5 دستورالعمل‌ها و فرم‌های اجرایی طرح ارگانیک

به‌منظور اجرای یکنواخت این روش، دستورالعمل‌ها، چک‌لیست‌ها و فرم‌های اختصاصی طرح ارگانیک توسط شرکت پایش سلامت آسیا تدوین و نگهداری می‌شوند. این مستندات جزء لاینفک این روش اجرایی بوده و در صورت بازنگری، آخرین نسخه مصوب آن‌ها ملاک عمل خواهد بود.

4- اصطلاحات، تعاریف و اختصارات

4-1 کلیات

اصطلاحات و تعاریف به‌کاررفته در این روش اجرایی، همان اصطلاحات مندرج در طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک سازمان ملی استاندارد ایران، استاندارد ملی ایران شماره 11000، استاندارد ISO/IEC 17065 و استاندارد ISO/IEC 17067 است. در صورت وجود اختلاف در تفسیر، تعاریف ارائه‌شده در طرح سازمان ملی استاندارد ایران ملاک عمل خواهد بود.

4-2 تعاریف

4-2-1 محصول ارگانیک (Organic Product)

محصولی است که تمامی مراحل تولید، فرآوری، نگهداری، حمل‌ونقل، بسته‌بندی، برچسب‌گذاری و عرضه آن مطابق الزامات استاندارد ملی ایران شماره 11000 و طرح سازمان ملی استاندارد ایران انجام شده و انطباق آن توسط نهاد گواهی‌کننده تأیید شده و دارای گواهینامه معتبر و مجوز استفاده از نشان ارگانیک باشد.

4-2-2 محصول در حال گذار به ارگانیک (In-conversion Product)

محصولی است که دوره گذار مقرر را مطابق استاندارد طی کرده، لیکن هنوز شرایط لازم برای دریافت نشان ارگانیک را احراز نکرده است و صرفاً مطابق ضوابط طرح، مجاز به دریافت گواهینامه «در حال گذار» خواهد بود.

4-2-3 نهاد گواهی‌کننده (Certification Body)

شرکت پایش سلامت آسیا که در دامنه محصولات ارگانیک بر اساس ISO/IEC 17065 از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران (NACI) تأیید صلاحیت دریافت نموده و مجاز به اجرای طرح سازمان ملی استاندارد ایران است.

4-2-4 گواهینامه

سندی که پس از تکمیل فرآیند ارزیابی انطباق و تصمیم‌گیری مستقل، انطباق محصول را با الزامات طرح تأیید می‌کند و شامل اطلاعات مندرج در طرح سازمان ملی استاندارد ایران است.

4-2-5 نشان ارگانیک

نشان مصوب سازمان ملی استاندارد ایران که صرفاً برای محصولات ارگانیک دارای گواهینامه معتبر و مطابق شرایط تعیین‌شده در طرح قابل استفاده است. محصولات در حال گذار مجاز به استفاده از این نشان نیستند.

4-2-6 بازرسی

فرآیند مشاهده، بررسی، ارزیابی و قضاوت حرفه‌ای درباره انطباق فرآیند تولید، فرآوری، نگهداری، حمل‌ونقل، برچسب‌گذاری و سایر فعالیت‌های مرتبط با الزامات طرح ارگانیک که توسط بازرس واجد صلاحیت انجام می‌شود.

4-2-7 نمونه‌برداری

فرآیند انتخاب و برداشت نمونه از محصول، مواد اولیه، محیط یا سایر اقلام مرتبط مطابق برنامه نمونه‌برداری به منظور انجام آزمون‌های مورد نیاز.

4-2-8 بازبینی (Surveillance)

فعالیت‌های نظارتی انجام‌شده پس از صدور گواهینامه به‌منظور حصول اطمینان از استمرار انطباق محصول با الزامات طرح.

4-2-9 عدم انطباق

هرگونه عدم رعایت الزامات طرح، استانداردها، مقررات یا شرایط گواهینامه که در فرآیند ارزیابی، بازرسی، آزمون یا نظارت شناسایی شود. طبقه‌بندی و نحوه رسیدگی به عدم انطباق‌ها مطابق روش اجرایی« QMS-PRO-NC001 روش اجرایی مدیریت عدم انطباق، اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه » انجام خواهد شد.

توضیح: در این روش اجرایی، تعریف کلی عدم انطباق از طرح اخذ شده است، اما طبقه‌بندی (بحرانی، عمده، جزئی) در روش عمومی شرکت پایش سلامت آسیا انجام می‌شود تا از تداخل با طرح سازمان ملی استاندارد جلوگیری شود.

4-2-10 شکایت

هرگونه اعلام نارضایتی از عملکرد نهاد گواهی‌کننده، فرآیند صدور گواهینامه، دارندگان گواهینامه یا محصولات گواهی‌شده که مطابق روش اجرایی رسیدگی به شکایات شرکت پایش سلامت آسیا بررسی و رسیدگی می‌شود.

4-3 اختصارات

اختصار	عنوان
PSA	شرکت پایش سلامت آسیا
NACI	مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران
INSO	سازمان ملی استاندارد ایران
CB	نهاد گواهی‌کننده (Certification Body)
CAB	نهاد ارزیابی انطباق (Conformity Assessment Body)
ICS	سیستم کنترل داخلی (Internal Control System)
CoC	زنجیره نگهداری (Chain of Custody)
FSMS	سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی
QMS	سیستم مدیریت کیفیت
GMO	موجودات اصلاح‌شده ژنتیکی
CAPA	اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه

 

5- مسئولیت‌ها و اختیارات

5-1 کلیات

شرکت پایش سلامت آسیا (PSA) مسئول اجرای طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک در حدود دامنه تأیید صلاحیت خود بوده و کلیه فعالیت‌های مرتبط با ارزیابی انطباق، صدور، حفظ، تعلیق، کاهش دامنه، تجدید و ابطال گواهینامه را مطابق طرح سازمان ملی استاندارد ایران، الزامات ISO/IEC 17065 و نظام مدیریت کیفیت خود برنامه‌ریزی، اجرا، کنترل و مستندسازی می‌نماید. مسئولیت نهایی صحت تصمیمات گواهی همواره بر عهده PSA بوده و قابل واگذاری به اشخاص یا سازمان‌های دیگر نیست.

5-2 مدیر برنامه گواهی محصولات ارگانیک

مدیر برنامه مسئول برنامه‌ریزی، هماهنگی و کنترل فرآیند اجرای طرح بوده و حداقل مسئولیت‌های زیر را بر عهده دارد:

• دریافت و کنترل اولیه درخواست‌ها؛
• بررسی کامل بودن مدارک اولیه؛
• تعیین دامنه ارزیابی؛
• تشکیل پرونده متقاضی؛
• تهیه برنامه ارزیابی؛
• هماهنگی با مدیر فنی؛
• هماهنگی با واحد نمونه‌برداری و آزمایشگاه؛
• پیگیری رفع عدم انطباق‌ها؛
• کنترل زمان‌بندی اجرای فرآیند؛
• ارجاع پرونده جهت بازنگری؛
• نگهداری سوابق پرونده.

5-3 مدیر فنی

مدیر فنی مسئول کنترل فنی اجرای طرح بوده و مسئولیت‌های زیر را بر عهده دارد:

• بررسی قابلیت اجرای درخواست؛
• تعیین تخصص‌های موردنیاز تیم ارزیابی؛
• انتخاب بازرس، ممیز و کارشناس فنی؛
• تصویب برنامه ارزیابی؛
• تأیید روش‌های بازرسی؛
• تأیید برنامه نمونه‌برداری؛
• بررسی کفایت شواهد فنی؛
• نظارت بر کیفیت گزارش‌های ارزیابی؛
• پیشنهاد ارجاع پرونده برای بازنگری.

5-4 تیم ارزیابی

تیم ارزیابی شامل بازرس، نمونه‌بردار، ممیز سیستم مدیریت و در صورت لزوم کارشناس فنی بوده و مسئول اجرای فعالیت‌های زیر است:

• بررسی مدارک؛
• انجام بازرسی میدانی؛
• بررسی فرآیند تولید؛
• بررسی قابلیت ردیابی؛
• بررسی دوره گذار؛
• تکمیل چک‌لیست‌ها؛
• صدور درخواست نمونه‌برداری؛
• انجام نمونه‌برداری یا نظارت بر آن؛
• مستندسازی شواهد؛
• ثبت عدم انطباق‌ها؛
• تهیه گزارش ارزیابی.

اعضای تیم ارزیابی مجاز به اتخاذ تصمیم در خصوص صدور، تعلیق یا ابطال گواهینامه نیستند.

5-5 آزمایشگاه همکار

آزمایشگاه همکار باید دارای تأیید صلاحیت معتبر بر اساس ISO/IEC 17025 بوده و مسئول انجام آزمون‌های مورد درخواست PSA مطابق برنامه نمونه‌برداری و روش‌های آزمون معتبر باشد.

آزمایشگاه موظف است:

• نمونه‌ها را مطابق زنجیره تحویل (Chain of Custody) دریافت نماید؛
• آزمون‌ها را مطابق روش‌های معتبر انجام دهد؛
• نتایج را به‌صورت رسمی گزارش نماید؛
• سوابق آزمون را نگهداری نماید؛
• هرگونه مغایرت یا مشکل در نمونه را فوراً به PSA اعلام نماید.

5-6 بازبین (Reviewer)

بازبین مسئول انجام بازنگری مستقل پرونده است و باید:

• مستقل از تیم ارزیابی باشد؛
• کفایت شواهد را بررسی نماید؛
• گزارش‌های بازرسی، آزمون و اقدامات اصلاحی را ارزیابی نماید؛
• در صورت ناکافی بودن شواهد، پرونده را برای تکمیل به مدیر برنامه عودت دهد؛
• نتیجه بازنگری را مستند نموده و پرونده را برای تصمیم‌گیری ارسال نماید.

بازبین در ارزیابی اولیه پرونده مشارکت نخواهد داشت.

5-7 کمیته تصمیم‌گیری

کمیته تصمیم‌گیری مسئول اتخاذ تصمیم نهایی در خصوص:

• صدور گواهینامه؛
• عدم صدور؛
• حفظ گواهینامه؛
• تجدید؛
• افزایش دامنه؛
• کاهش دامنه؛
• تعلیق؛
• رفع تعلیق؛
• ابطال گواهینامه

است.

اعضای کمیته تصمیم‌گیری نباید در ارزیابی همان پرونده مشارکت مستقیم داشته باشند و تصمیمات باید صرفاً بر مبنای شواهد مستند پرونده اتخاذ گردد.

5-8 واحد صدور گواهینامه

واحد صدور گواهینامه مسئول:

• تهیه گواهینامه؛
• کنترل اطلاعات گواهینامه؛
• تخصیص شماره گواهینامه؛
• ثبت گواهینامه در سامانه؛
• صدور مجوز استفاده از نشان (در صورت شمول)؛
• ارسال نسخه‌های لازم به متقاضی و مراجع ذی‌ربط؛
• نگهداری سوابق صدور

خواهد بود.

5-9 دارنده گواهینامه

دارنده گواهینامه موظف است:

• الزامات طرح را در تمام مدت اعتبار گواهینامه رعایت نماید؛
• هرگونه تغییر مؤثر بر انطباق محصول را فوراً به PSA اعلام نماید؛
• امکان انجام بازرسی‌های اعلام‌شده و سرزده را فراهم نماید؛
• سوابق تولید، فرآوری، خرید، فروش و ردیابی را نگهداری نماید؛
• در رسیدگی به شکایات همکاری نماید؛
• از استفاده نادرست از گواهینامه و نشان خودداری نماید؛
• در صورت تعلیق یا ابطال، فوراً استفاده از گواهینامه و نشان را متوقف نماید.

5-10 سازمان ملی استاندارد ایران

سازمان ملی استاندارد ایران به عنوان مالک طرح، مسئول:

• نگهداری و بازنگری طرح؛
• نظارت بر اجرای طرح؛
• تفسیر رسمی الزامات طرح؛
• نظارت بر نحوه استفاده از نشان ارگانیک؛
• رسیدگی به موضوعات ارجاعی در حدود اختیارات قانونی خود

است و مسئولیت‌های PSA را در اجرای طرح ساقط نمی‌کند.

بسیار خوب. اکنون وارد مهم‌ترین بخش سند می‌شویم. از اینجا به بعد، باید دقیقاً مطابق طرح سازمان ملی استاندارد حرکت کنیم و فقط نحوه اجرای آن در PSA را تشریح کنیم. در این بند هیچ الزام جدیدی ایجاد نمی‌شود؛ فقط مسئولیت‌ها، توالی فعالیت‌ها و کنترل‌های PSA مشخص می‌شود.

 

6- روش اجرایی اجرای طرح ارگانیک

6-1 کلیات

اجرای طرح صدور گواهینامه محصولات ارگانیک و محصولات در حال گذار به ارگانیک در شرکت پایش سلامت آسیا بر اساس توالی فعالیت‌های تعیین‌شده در طرح سازمان ملی استاندارد ایران انجام می‌شود. کلیه مراحل باید به‌صورت مستند، قابل ردیابی و مطابق با الزامات این روش اجرایی، نظام‌نامه کیفیت PSA و طرح سازمان ملی استاندارد اجرا شوند.

فرآیند اجرای طرح شامل مراحل زیر است:

1. دریافت درخواست
2. بازنگری درخواست
3. انعقاد قرارداد
4. برنامه‌ریزی ارزیابی
5. تشکیل تیم ارزیابی
6. ارزیابی مستندات
7. بازرسی میدانی
8. نمونه‌برداری و آزمون (در صورت شمول)
9. ممیزی عناصر سیستم مدیریت (در صورت شمول)
10. بازنگری مستقل
11. تصمیم‌گیری
12. صدور گواهینامه
13. اعطای مجوز استفاده از نشان (در صورت شمول)
14. نظارت و پایش بازار
15. تجدید، تعلیق، کاهش دامنه یا ابطال گواهینامه.

 

6-2 دریافت درخواست

6-2-1 ثبت درخواست

متقاضی دریافت گواهینامه موظف است درخواست خود را از طریق فرم درخواست ارزیابی محصولات ارگانیک به PSA ارائه نماید.

درخواست باید حداقل شامل اطلاعات زیر باشد:

• مشخصات متقاضی؛
• مشخصات محل یا محل‌های تولید؛
• نوع محصول؛
• وضعیت محصول (ارگانیک یا در حال گذار)؛
• دامنه درخواست؛
• اطلاعات تماس؛
• مستندات پیوست مطابق طرح سازمان ملی استاندارد.

6-2-2 ثبت پرونده

واحد پذیرش موظف است:

• درخواست را ثبت نماید؛
• شماره پرونده اختصاص دهد؛
• کلیه مستندات دریافتی را ثبت نماید؛
• پرونده الکترونیکی و فیزیکی تشکیل دهد؛
• پرونده را به مدیر برنامه ارجاع نماید.

6-2-3 کنترل اولیه مدارک

مدیر برنامه موظف است کامل بودن مدارک را کنترل نماید.

حداقل مدارک مورد بررسی عبارت‌اند از:

الف) محصولات گیاهی

• شناسنامه مزرعه؛
• نقشه مزرعه؛
• مختصات جغرافیایی؛
• سابقه کشت؛
• سابقه مصرف سم؛
• سابقه مصرف کود؛
• سوابق دوره گذار؛
• منابع آب؛
• برنامه مدیریت مزرعه.

ب) دامداری

• شناسنامه دامداری؛
• برنامه تغذیه؛
• سوابق دارویی؛
• سوابق درمان؛
• برنامه چرا؛
• منبع خوراک؛
• برنامه بهداشت.

پ) صنایع غذایی

• پروانه بهره‌برداری؛
• پروانه ساخت؛
• پروانه کاربرد علامت استاندارد (در صورت شمول)؛
• مشخصات مواد اولیه؛
• مشخصات تأمین‌کنندگان؛
• برنامه ردیابی.

 

6-2-4 نقص مدارک

چنانچه مدارک ناقص باشد:

• پرونده وارد مرحله ارزیابی نمی‌شود؛
• موارد نقص به‌صورت مکتوب به متقاضی اعلام می‌شود؛
• تا زمان تکمیل مدارک، پرونده در وضعیت «در انتظار تکمیل» نگهداری خواهد شد.

6-2-5 پذیرش اولیه

پس از تکمیل مدارک، مدیر برنامه بررسی می‌کند که:

• محصول در دامنه طرح قرار دارد؛
• محصول در دامنه تأیید صلاحیت PSA قرار دارد؛
• منابع لازم برای ارزیابی موجود است؛
• هیچ تعارض بی‌طرفی وجود ندارد.

در صورت احراز شرایط فوق، پرونده وارد مرحله بازنگری درخواست خواهد شد.

6-3 بازنگری درخواست و انعقاد قرارداد

6-3-1 هدف

هدف از بازنگری درخواست، اطمینان از آن است که پیش از پذیرش نهایی متقاضی، شرکت پایش سلامت آسیا توانایی، منابع، صلاحیت فنی و شرایط لازم برای اجرای فرآیند ارزیابی انطباق را در اختیار دارد و دامنه درخواست با دامنه تأیید صلاحیت شرکت و الزامات طرح سازمان ملی استاندارد ایران انطباق دارد.

6-3-2 مسئول اجرا

مسئول اجرای این مرحله، مدیر برنامه با همکاری مدیر فنی است.

در صورت نیاز، نظر کارشناسان فنی، مسئول بی‌طرفی یا مدیر تضمین کیفیت نیز اخذ خواهد شد.

6-3-3 موارد قابل بازنگری

پیش از پذیرش درخواست، موارد زیر باید بررسی و مستند شود:

الف) دامنه درخواست

موارد زیر بررسی می‌شود:

• نوع محصول
• وضعیت محصول (ارگانیک یا در حال گذار)
• محل یا محل‌های تولید
• فرآوری یا عدم فرآوری
• دامنه گواهینامه درخواستی

ب) انطباق با دامنه تأیید صلاحیت PSA

مدیر فنی بررسی می‌کند که:

• محصول در دامنه تأیید صلاحیت PSA قرار داشته باشد.
• امکان صدور گواهینامه برای آن وجود داشته باشد.
• هیچ محدودیت اعتباربخشی وجود نداشته باشد.

در صورت عدم انطباق، درخواست رد شده و دلایل به متقاضی اعلام می‌شود.

پ) الزامات قانونی

بررسی می‌شود که:

• کلیه مجوزهای قانونی اخذ شده باشد.
• پروانه بهره‌برداری معتبر باشد.
• مجوزهای وزارت بهداشت (در صورت شمول) وجود داشته باشد.
• مجوز برداشت از منابع طبیعی (در صورت شمول) ارائه شده باشد.
• پروانه کاربرد علامت استاندارد (برای محصولات مشمول) معتبر باشد.

ت) منابع PSA

مدیر فنی بررسی می‌کند که PSA دارای موارد زیر باشد:

• بازرس واجد صلاحیت
• کارشناس فنی
• نمونه‌بردار
• بازبین مستقل
• کمیته تصمیم‌گیری
• آزمایشگاه همکار دارای ISO/IEC 17025

ث) بی‌طرفی

بررسی می‌شود:

• هیچ تعارض منافع وجود نداشته باشد.
• اعضای تیم ارزیابی استقلال لازم را داشته باشند.
• هیچ رابطه مالی یا مشاوره‌ای با متقاضی وجود نداشته باشد.
• ریسک بی‌طرفی قابل قبول باشد.

در صورت وجود تهدید برای بی‌طرفی، مطابق روش اجرایی مدیریت بی‌طرفی PSA اقدام خواهد شد.

ج) توان اجرای ارزیابی

موارد زیر بررسی می‌شود:

• زمان اجرای پروژه
• امکان انجام نمونه‌برداری
• امکان انجام آزمون
• دسترسی به محل تولید
• شرایط فصلی (در صورت نیاز)
• امکان انجام بازرسی سرزده

6-3-4 نتیجه بازنگری

نتیجه بازنگری درخواست باید در فرم «بازنگری درخواست ارزیابی محصولات ارگانیک» ثبت گردد.

نتیجه بازنگری یکی از موارد زیر خواهد بود:

الف) پذیرش درخواست

ب) پذیرش مشروط (پس از رفع نواقص مشخص)

پ) رد درخواست

6-3-5 اعلام نتیجه

نتیجه بازنگری توسط مدیر برنامه به متقاضی اعلام می‌شود.

در صورت رد درخواست، دلایل رد باید به‌صورت مکتوب اعلام گردد.

6-4 انعقاد قرارداد

6-4-1 انعقاد قرارداد خدمات گواهی

پس از پذیرش درخواست، قرارداد ارائه خدمات ارزیابی انطباق میان PSA و متقاضی منعقد می‌شود.

قرارداد باید حداقل شامل موارد زیر باشد:

• دامنه خدمات
• دامنه محصول
• تعهدات PSA
• تعهدات متقاضی
• هزینه‌ها
• محرمانگی
• بی‌طرفی
• نحوه رسیدگی به شکایات
• شرایط تعلیق و خاتمه
• شرایط استفاده از گواهینامه

6-4-2 قرارداد اعطای نشان

در مواردی که مطابق طرح سازمان ملی استاندارد ایران اعطای نشان ارگانیک مجاز باشد، پیش از اعطای حق استفاده از نشان، قرارداد سه‌جانبه میان:

• اداره کل استاندارد استان،
• شرکت پایش سلامت آسیا،
• دارنده گواهینامه،

مطابق الزامات طرح منعقد خواهد شد.

6-4-3 تشکیل پرونده ارزیابی

پس از امضای قرارداد:

• شماره پروژه تخصیص داده می‌شود.
• مدیر فنی تعیین می‌شود.
• پرونده وارد مرحله برنامه‌ریزی ارزیابی خواهد شد.

6-5 برنامه‌ریزی ارزیابی

6-5-1 هدف

هدف از برنامه‌ریزی ارزیابی، تعیین روش، دامنه، منابع، زمان‌بندی، تیم ارزیابی، فعالیت‌های بازرسی، نمونه‌برداری، آزمون، ممیزی سیستم مدیریت (در صورت شمول) و سایر اقدامات لازم برای اجرای کامل طرح صدور گواهینامه محصولات ارگانیک و محصولات در حال گذار به ارگانیک است، به‌گونه‌ای که فرآیند ارزیابی به صورت مؤثر، بی‌طرف، قابل ردیابی و منطبق با الزامات طرح سازمان ملی استاندارد ایران اجرا شود.

6-5-2 مسئول اجرا

مسئول اصلی تهیه برنامه ارزیابی، مدیر فنی است.

مدیر برنامه، بازرس، کارشناس فنی، نمونه‌بردار و سایر واحدهای ذی‌ربط حسب مورد در تهیه برنامه همکاری می‌کنند.

6-5-3 ورودی‌ها

در تهیه برنامه ارزیابی، حداقل اطلاعات زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:

• درخواست متقاضی؛
• نتیجه بازنگری درخواست؛
• دامنه محصول؛
• وضعیت محصول (ارگانیک یا در حال گذار)؛
• محل یا محل‌های تولید؛
• اطلاعات فرآوری؛
• سوابق دوره گذار؛
• سوابق تولید؛
• ارزیابی ریسک؛
• نتایج ارزیابی‌های قبلی (در صورت وجود)؛
• شکایات ثبت‌شده (در صورت وجود)

6-5-4 تهیه برنامه ارزیابی

مدیر فنی موظف است برای هر پرونده، برنامه ارزیابی اختصاصی تهیه نماید.

برنامه ارزیابی باید حداقل شامل موارد زیر باشد:

الف) دامنه ارزیابی

• نوع محصول
• محل ارزیابی
• فرآیندهای مورد بررسی
• واحدهای مشمول

ب) تیم ارزیابی

• بازرس
• نمونه‌بردار
• ممیز سیستم مدیریت (در صورت نیاز)
• کارشناس فنی (در صورت نیاز)

پ) زمان‌بندی

• تاریخ بازرسی
• مدت بازرسی
• تاریخ نمونه‌برداری
• تاریخ آزمون
• تاریخ بازنگری
• تاریخ تصمیم‌گیری

ت) نوع فعالیت‌ها

برنامه باید مشخص نماید که کدام فعالیت‌ها انجام خواهد شد:

☐ بررسی مستندات

☐ بازرسی مزرعه

☐ بازرسی دامداری

☐ بازرسی واحد فرآوری

☐ بررسی برداشت طبیعی

☐ نمونه‌برداری

☐ آزمون

☐ ممیزی سیستم مدیریت

☐ ارزیابی سیستم کنترل داخلی (ICS)

☐ بررسی قابلیت ردیابی

☐ بررسی برچسب‌گذاری

ث) معیارهای ارزیابی

در برنامه باید معیارهای ارزیابی مشخص شوند.

از جمله:

• طرح سازمان ملی استاندارد ایران
• استاندارد ملی ایران 11000
• استاندارد ملی ایران 11694 (در صورت شمول)
• الزامات محصول
• الزامات قانونی
• الزامات صادرات (در صورت شمول)

6-5-5 ارزیابی مبتنی بر ریسک

در تهیه برنامه ارزیابی، مدیر فنی موظف است عوامل مؤثر بر ریسک را بررسی نماید.

از جمله:

• سابقه عدم انطباق
• سابقه مصرف سم
• سابقه مصرف دارو
• مجاورت با واحدهای غیرارگانیک
• احتمال آلودگی متقاطع
• سابقه شکایات
• نتایج آزمون‌های قبلی
• پیچیدگی فرآیند تولید
• تولید گروهی (ICS)
• حجم تولید
• تعداد مزارع
• تعداد تأمین‌کنندگان

نتیجه ارزیابی ریسک باید در فرم ارزیابی ریسک محصولات ارگانیک ثبت گردد و مبنای تعیین حجم نمونه‌برداری، نوع بازرسی و برنامه نظارت قرار گیرد.

 

 

6-5-6 تصویب برنامه ارزیابی

پس از تهیه برنامه:

• مدیر فنی آن را بازنگری می‌کند.
• در صورت نیاز اصلاحات انجام می‌شود.
• برنامه توسط مدیر فنی تصویب می‌شود.
• نسخه کنترل‌شده در پرونده متقاضی ثبت می‌شود.

6-5-7 ابلاغ برنامه

مدیر برنامه موظف است:

• برنامه ارزیابی را به اعضای تیم ارزیابی ابلاغ نماید.
• هماهنگی لازم با متقاضی را انجام دهد.
• زمان انجام بازرسی را اعلام نماید.

در مواردی که بازرسی سرزده بر اساس ارزیابی ریسک یا الزامات طرح ضروری باشد، ابلاغ قبلی انجام نخواهد شد و هماهنگی صرفاً در حد دسترسی به محل ارزیابی صورت می‌گیرد.

6-5-8 خروجی

خروجی این مرحله عبارت است از:

• برنامه ارزیابی مصوب؛
• تعیین تیم ارزیابی؛
• برنامه زمانی ارزیابی؛
• برنامه نمونه‌برداری اولیه (در صورت نیاز)؛
• ارزیابی ریسک پرونده.

 

6-5-9 سوابق

سوابق زیر ایجاد و نگهداری می‌شود:

• فرم برنامه ارزیابی محصولات ارگانیک (CAB-FR-ORG-002)
• فرم ارزیابی ریسک
• ابلاغ اعضای تیم ارزیابی
• برنامه زمان‌بندی ارزیابی
• سوابق هماهنگی با متقاضی

6-6 اجرای ارزیابی انطباق

6-6-1 هدف

هدف از اجرای ارزیابی انطباق، جمع‌آوری شواهد عینی و کافی به‌منظور تعیین میزان انطباق محصول، فرآیند تولید، فرآوری، نگهداری، حمل‌ونقل، برچسب‌گذاری و سایر فعالیت‌های مرتبط با الزامات طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک سازمان ملی استاندارد ایران است. ارزیابی باید به‌گونه‌ای انجام شود که امکان تصمیم‌گیری مستقل و مستند در خصوص صدور یا عدم صدور گواهینامه فراهم گردد.

6-6-2 مسئول اجرا

مسئول اجرای ارزیابی، تیم ارزیابی منصوب‌شده توسط مدیر فنی است.

حسب دامنه فعالیت، تیم ارزیابی می‌تواند شامل افراد زیر باشد:

• بازرس؛
• نمونه‌بردار؛
• ممیز سیستم مدیریت؛
• کارشناس فنی؛
• متخصص محصول.

6-6-3 ورودی‌ها

قبل از شروع ارزیابی، تیم ارزیابی باید حداقل مدارک زیر را مطالعه نماید:

• فرم درخواست؛
• برنامه ارزیابی؛
• نتایج بازنگری درخواست؛
• مدارک متقاضی؛
• سوابق دوره گذار؛
• گزارش‌های قبلی (در صورت وجود)؛
• نتایج آزمون‌های قبلی (در صورت وجود)؛
• ارزیابی ریسک.

6-6-4 جلسه افتتاحیه

در آغاز ارزیابی، سرپرست تیم ارزیابی موظف است جلسه افتتاحیه را با حضور نماینده متقاضی برگزار نماید.

در این جلسه حداقل موارد زیر تشریح می‌شود:

• هدف ارزیابی؛
• دامنه ارزیابی؛
• برنامه زمانی؛
• روش انجام بازرسی؛
• نحوه نمونه‌برداری؛
• نحوه ثبت عدم انطباق؛
• محرمانگی اطلاعات؛
• الزامات ایمنی و بهداشت؛
• پاسخ به پرسش‌های متقاضی.

صورتجلسه افتتاحیه باید در پرونده متقاضی ثبت شود.

6-6-5 ارزیابی مستندات

بازرس موظف است مستندات مرتبط با محصول را بررسی نماید.

حداقل موارد زیر کنترل می‌شود:

• مجوزهای قانونی؛
• سوابق تولید؛
• سوابق مصرف نهاده‌ها؛
• سوابق خرید مواد اولیه؛
• سوابق برداشت؛
• سوابق حمل‌ونقل؛
• سوابق انبارش؛
• سوابق ردیابی؛
• سوابق اقدامات اصلاحی؛
• سوابق شکایات.

هرگونه مغایرت باید مستند و در چک‌لیست ثبت گردد.

6-6-6 بازرسی میدانی

بازرس موظف است محل تولید را مطابق چک‌لیست‌های اختصاصی PSA مورد ارزیابی قرار دهد.

بازرسی میدانی حسب نوع محصول شامل موارد زیر است:

الف) محصولات گیاهی

حداقل موارد زیر بررسی می‌شود:

• موقعیت مزرعه؛
• حدود و مرزها؛
• منابع آب؛
• سابقه زمین؛
• دوره گذار؛
• تناوب کشت؛
• مدیریت خاک؛
• مصرف کود؛
• مصرف سم؛
• بذر؛
• کنترل آفات؛
• برداشت؛
• انبار؛
• ردیابی محصول.

ب) دامداری

حداقل موارد زیر بررسی می‌شود:

• وضعیت دام؛
• خوراک؛
• برنامه چرا؛
• سوابق دارویی؛
• درمان؛
• رفاه دام؛
• منابع آب؛
• جایگاه؛
• ردیابی دام؛
• جداسازی دام‌های غیرارگانیک.

پ) صنایع غذایی

حداقل موارد زیر بررسی می‌شود:

• مواد اولیه؛
• تأمین‌کنندگان؛
• کنترل دریافت؛
• فرآوری؛
• تفکیک خطوط؛
• جلوگیری از اختلاط؛
• بسته‌بندی؛
• انبارش؛
• برچسب‌گذاری؛
• قابلیت ردیابی.

ت) گیاهان خودرو

بازرس موظف است رعایت الزامات استاندارد ملی ایران شماره 11694 را در خصوص برداشت پایدار، محدوده برداشت، مجوزهای قانونی و جلوگیری از تخریب منابع طبیعی بررسی و مستند نماید.

6-6-7 ثبت شواهد

تمامی مشاهدات باید:

• واقعی؛
• قابل مشاهده؛
• قابل ردیابی؛
• مستند؛
• قابل استناد

بوده و در چک‌لیست مربوطه ثبت شوند.

ثبت اظهارات شفاهی بدون وجود شواهد عینی، مبنای تصمیم‌گیری نخواهد بود.

6-6-8 شناسایی عدم انطباق

در صورت مشاهده هرگونه عدم انطباق با الزامات طرح، بازرس موظف است:

• موضوع را با ذکر مستندات ثبت نماید؛
• شواهد مربوطه را ضمیمه کند؛
• مرجع الزام نقض‌شده را درج نماید؛
• موضوع را در جلسه اختتامیه با متقاضی مطرح نماید.

بازرس مجاز به پیشنهاد صدور یا عدم صدور گواهینامه نیست.

6-6-9 جلسه اختتامیه

در پایان ارزیابی، جلسه اختتامیه برگزار می‌شود.

در این جلسه موارد زیر ارائه خواهد شد:

• خلاصه فعالیت‌های انجام‌شده؛
• موارد منطبق؛
• عدم انطباق‌ها؛
• فرصت‌های بهبود (در صورت وجود)؛
• مراحل بعدی فرآیند؛
• زمان ارائه اقدامات اصلاحی.

صورتجلسه اختتامیه باید توسط سرپرست تیم ارزیابی و نماینده متقاضی امضا شود.

6-6-10 خروجی

خروجی این مرحله شامل موارد زیر است:

• گزارش ارزیابی؛
• چک‌لیست‌های تکمیل‌شده؛
• گزارش عدم انطباق‌ها؛
• گزارش بازرسی؛
• دستور نمونه‌برداری (در صورت نیاز)؛
• مستندات و تصاویر؛
• صورتجلسات افتتاحیه و اختتامیه.

 

6-6-11 سوابق

سوابق زیر باید ایجاد و نگهداری شود:

• گزارش ارزیابی محصولات ارگانیک؛
• چک‌لیست بازرسی محصول؛
• چک‌لیست مزرعه، دامداری یا واحد فرآوری (حسب مورد)؛
• فرم ثبت عدم انطباق؛
• صورتجلسه افتتاحیه؛
• صورتجلسه اختتامیه؛
• مستندات و تصاویر ارزیابی.

6-7 نمونه‌برداری و آزمون

6-7-1 هدف

هدف از نمونه‌برداری و انجام آزمون، تأیید انطباق محصول با الزامات طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک سازمان ملی استاندارد ایران از طریق انجام آزمون‌های آزمایشگاهی بر روی نمونه‌های منتخب بر اساس ارزیابی ریسک، نوع محصول و الزامات طرح است.

6-7-2 مسئول اجرا

نمونه‌برداری توسط نمونه‌بردار واجد صلاحیت یا بازرس دارای صلاحیت نمونه‌برداری انجام می‌شود.

آزمون‌ها توسط آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت معتبر ISO/IEC 17025 که مورد تأیید PSA باشد، انجام خواهد شد.

6-7-3 ورودی‌ها

قبل از انجام نمونه‌برداری، مدارک زیر باید در اختیار نمونه‌بردار باشد:

• برنامه ارزیابی مصوب؛
• گزارش بازرسی؛
• دستور نمونه‌برداری؛
• فرم زنجیره تحویل نمونه (Chain of Custody)؛
• مشخصات محصول؛
• اطلاعات محل نمونه‌برداری.

6-7-4 تعیین نیاز به نمونه‌برداری

مدیر فنی بر اساس:

• الزامات طرح؛
• نوع محصول؛
• ارزیابی ریسک؛
• نتایج بازرسی؛
• سوابق آزمون؛
• شکایات؛
• سابقه متقاضی؛

نیاز به نمونه‌برداری را تعیین می‌کند.

حداقل میزان نمونه‌برداری مطابق طرح سازمان ملی استاندارد ایران اجرا خواهد شد و در صورت وجود ریسک بالاتر، PSA می‌تواند تعداد یا دامنه نمونه‌ها را افزایش دهد؛ این افزایش صرفاً برای جمع‌آوری شواهد بیشتر بوده و تغییری در معیارهای پذیرش یا الزامات طرح ایجاد نمی‌کند.

افزایش تعداد نمونه‌ها یک اقدام اجرایی مبتنی بر مدیریت ریسک است و به منزله تغییر در قواعد طرح گواهی یا معیارهای تصمیم‌گیری نیست.

6-7-5 اجرای نمونه‌برداری

نمونه‌برداری باید مطابق دستورالعمل اجرایی نمونه‌برداری PSA و اصول استاندارد ISO/IEC 17020 انجام شود.

در هنگام نمونه‌برداری، حداقل موارد زیر باید کنترل و ثبت گردد:

• مشخصات محصول؛
• شماره بچ یا محموله (در صورت وجود)؛
• محل نمونه‌برداری؛
• تاریخ و ساعت نمونه‌برداری؛
• شرایط محیطی مؤثر (در صورت ارتباط با نمونه)؛
• مقدار نمونه؛
• نحوه بسته‌بندی؛
• کد شناسایی نمونه؛
• وضعیت پلمب؛
• مشخصات نمونه‌بردار؛
• مشخصات نماینده متقاضی.

6-7-6 زنجیره تحویل نمونه (Chain of Custody)

به‌منظور حفظ اصالت و قابلیت ردیابی نمونه‌ها، نمونه‌بردار موظف است:

• برای هر نمونه یک شناسه یکتا اختصاص دهد؛
• فرم زنجیره تحویل نمونه را تکمیل نماید؛
• نمونه را در شرایط مناسب نگهداری و حمل کند؛
• هرگونه انتقال نمونه بین اشخاص یا واحدها را ثبت نماید؛
• نمونه را در کوتاه‌ترین زمان ممکن به آزمایشگاه تحویل دهد.

هرگونه شکست در زنجیره تحویل باید ثبت، ارزیابی و پیش از استفاده از نتایج آزمون توسط مدیر فنی بررسی شود.

6-7-7 آزمون‌های آزمایشگاهی

حسب نوع محصول، آزمون‌های مورد نیاز مطابق طرح سازمان ملی استاندارد ایران تعیین می‌شود.

این آزمون‌ها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• باقیمانده آفت‌کش‌ها؛
• فلزات سنگین؛
• نیترات؛
• باقیمانده داروهای دامپزشکی؛
• مایکوتوکسین‌ها؛
• آزمون GMO (در صورت نیاز).

6-7-8 گزارش آزمون

گزارش آزمون باید حداقل شامل موارد زیر باشد:

• نام آزمایشگاه؛
• شماره گزارش؛
• تاریخ آزمون؛
• مشخصات نمونه؛
• روش آزمون؛
• نتایج آزمون؛
• حدود اندازه‌گیری (در صورت کاربرد)؛
• امضای مجاز آزمایشگاه.

در صورت وجود ابهام، مدیر فنی می‌تواند توضیح تکمیلی یا تکرار آزمون را درخواست نماید.

6-7-9 نتایج نامنطبق

چنانچه نتایج آزمون نشان‌دهنده عدم انطباق با حدود تعیین‌شده در طرح باشد:

• نتیجه در پرونده ثبت می‌شود؛
• به متقاضی اطلاع داده می‌شود؛
• موضوع برای بازنگری مستقل ارسال می‌گردد؛
• تصمیم‌گیری صرفاً توسط کمیته تصمیم‌گیری و بر اساس کل شواهد پرونده انجام خواهد شد.

تیم ارزیابی یا آزمایشگاه مجاز به اعلام نتیجه صدور یا عدم صدور گواهینامه نیست.

6-7-10 خروجی

خروجی این مرحله شامل موارد زیر است:

• گزارش نمونه‌برداری؛
• فرم زنجیره تحویل نمونه؛
• رسید تحویل نمونه؛
• گزارش آزمون معتبر؛
• ثبت نتایج در پرونده ارزیابی.

6-7-11 سوابق

سوابق زیر باید نگهداری شود:

• دستور نمونه‌برداری؛
• فرم نمونه‌برداری؛
• فرم Chain of Custody؛
• رسید تحویل نمونه؛
• گزارش آزمون؛
• مکاتبات با آزمایشگاه؛
• مستندات مربوط به تکرار آزمون (در صورت وجود)

6-8 بازنگری (Review)

6-8-1 هدف

هدف از بازنگری، بررسی مستقل کفایت، کامل بودن، اعتبار و قابلیت اتکای شواهد جمع‌آوری‌شده در فرآیند ارزیابی، به‌منظور اطمینان از فراهم بودن مبنای کافی برای تصمیم‌گیری درباره صدور، حفظ، تجدید، تعلیق، کاهش دامنه یا ابطال گواهینامه است.

بازنگری به منزله تصمیم‌گیری نبوده و صرفاً فرآیند ارزیابی کفایت پرونده قبل از ارجاع به کمیته تصمیم‌گیری است.

6-8-2 مسئول اجرا

بازنگری توسط بازبین فنی (Reviewer) انجام می‌شود.

بازبین باید:

• دارای صلاحیت فنی متناسب با دامنه محصول باشد؛
• در ارزیابی همان پرونده مشارکت نداشته باشد؛
• مستقل از تیم ارزیابی باشد؛
• فاقد هرگونه تعارض منافع با متقاضی باشد.

6-8-3 ورودی‌ها

بازبین موظف است حداقل مدارک زیر را بررسی نماید:

• درخواست متقاضی؛
• نتیجه بازنگری درخواست؛
• قرارداد؛
• برنامه ارزیابی؛
• گزارش بازرسی؛
• چک‌لیست‌ها؛
• گزارش نمونه‌برداری؛
• گزارش آزمون؛
• گزارش ممیزی سیستم مدیریت (در صورت شمول)؛
• عدم انطباق‌ها؛
• اقدامات اصلاحی؛
• مستندات تکمیلی؛
• مکاتبات پرونده.

6-8-4 بررسی کفایت پرونده

بازبین باید اطمینان حاصل نماید که:

الف) فرآیند ارزیابی

• مطابق برنامه ارزیابی انجام شده باشد.
• دامنه ارزیابی کامل باشد.
• افراد واجد صلاحیت ارزیابی را انجام داده باشند.
• تمامی مراحل مستندسازی شده باشد.

ب) بازرسی

کنترل می‌شود که:

• تمامی محل‌های لازم بازرسی شده باشند.
• چک‌لیست‌ها تکمیل شده باشند.
• شواهد کافی ثبت شده باشد.
• تصاویر و مستندات کافی وجود داشته باشد.

پ) نمونه‌برداری

کنترل می‌شود که:

• نمونه‌برداری مطابق برنامه انجام شده باشد.
• Chain of Custody کامل باشد.
• آزمایشگاه مورد تأیید PSA باشد.
• گزارش آزمون معتبر باشد.

ت) عدم انطباق‌ها

بازبین بررسی می‌کند که:

• تمامی عدم انطباق‌ها ثبت شده باشند.
• اقدامات اصلاحی ارائه شده باشد.
• اثربخشی اقدامات اصلاحی ارزیابی شده باشد.
• هیچ عدم انطباق بازی باقی نمانده باشد.

ث) الزامات طرح

بازبین بررسی می‌کند که کلیه الزامات طرح سازمان ملی استاندارد ایران در پرونده پوشش داده شده باشد.

از جمله:

• دوره گذار؛
• مواد اولیه؛
• نهاده‌ها؛
• بازرسی؛
• آزمون؛
• برچسب‌گذاری؛
• ردیابی؛
• استفاده از نشان.

6-8-5 درخواست اطلاعات تکمیلی

در صورتی که بازبین تشخیص دهد:

• شواهد کافی نیست؛
• بخشی از ارزیابی ناقص است؛
• مستندات ناقص است؛
• گزارش‌ها ابهام دارد؛

پرونده را همراه با دلایل مستند به مدیر برنامه عودت می‌دهد.

پرونده تا زمان رفع موارد مذکور وارد مرحله تصمیم‌گیری نخواهد شد.

6-8-6 نتیجه بازنگری

نتیجه بازنگری می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

الف. پرونده از نظر فنی کامل بوده و برای تصمیم‌گیری مناسب است.

ب. پرونده نیازمند تکمیل اطلاعات است.

پ. ارزیابی باید مجدداً انجام شود.

6-8-7 گزارش بازنگری

بازبین موظف است گزارش بازنگری را در فرم مربوطه ثبت نماید.

گزارش باید شامل موارد زیر باشد:

• شماره پرونده؛
• نام متقاضی؛
• دامنه محصول؛
• خلاصه ارزیابی؛
• کفایت شواهد؛
• نتیجه بازنگری؛
• پیشنهاد ارجاع به کمیته تصمیم‌گیری.

6-8-8 خروجی

خروجی این مرحله عبارت است از:

• گزارش بازنگری؛
• تأیید کفایت پرونده؛
• یا درخواست تکمیل پرونده؛
• یا ارجاع پرونده جهت ارزیابی مجدد.

6-8-9 سوابق

سوابق زیر باید نگهداری شود:

• فرم بازنگری پرونده؛
• گزارش بازنگری؛
• مکاتبات تکمیل پرونده؛
• مستندات اصلاح‌شده؛
• سوابق ارجاع به کمیته تصمیم‌گیری.

6-9 تصمیم‌گیری (Certification Decision)

6-9-1 هدف

هدف از این مرحله، اتخاذ تصمیم نهایی در خصوص صدور، عدم صدور، حفظ، تجدید، افزایش دامنه، کاهش دامنه، تعلیق یا ابطال گواهینامه بر اساس شواهد حاصل از فرآیند ارزیابی و گزارش بازنگری مستقل است.

تصمیم‌گیری صرفاً بر پایه شواهد مستند پرونده انجام شده و نباید تحت تأثیر ملاحظات تجاری، مالی یا سایر عوامل خارج از الزامات طرح قرار گیرد.

6-9-2 مسئول اجرا

تصمیم‌گیری توسط کمیته تصمیم‌گیری PSA انجام می‌شود.

اعضای کمیته باید:

• دارای صلاحیت فنی متناسب با دامنه محصول باشند؛
• در ارزیابی یا بازنگری همان پرونده مشارکت نداشته باشند؛
• فاقد تعارض منافع با متقاضی باشند؛
• استقلال و بی‌طرفی خود را حفظ نمایند.

6-9-3 ورودی‌های تصمیم‌گیری

کمیته تصمیم‌گیری حداقل مدارک زیر را بررسی می‌کند:

• گزارش بازنگری؛
• گزارش بازرسی؛
• چک‌لیست‌های تکمیل‌شده؛
• گزارش نمونه‌برداری؛
• گزارش آزمون؛
• گزارش ممیزی سیستم مدیریت (در صورت شمول)؛
• عدم انطباق‌ها و اقدامات اصلاحی؛
• سایر مستندات مرتبط با پرونده.

6-9-4 نحوه تصمیم‌گیری

کمیته تصمیم‌گیری باید اطمینان حاصل نماید که:

• فرآیند ارزیابی مطابق این روش اجرایی و طرح سازمان ملی استاندارد انجام شده است؛
• شواهد برای اثبات انطباق یا عدم انطباق کافی است؛
• گزارش بازنگری مستقل، کفایت پرونده را تأیید کرده است؛
• کلیه الزامات قابل اعمال طرح بررسی شده‌اند؛
• در صورت وجود عدم انطباق، وضعیت آن‌ها و اقدامات اصلاحی مشخص است.

در صورت ناکافی بودن شواهد، کمیته حق صدور گواهینامه نداشته و پرونده را جهت تکمیل به مدیر برنامه عودت می‌دهد.

6-9-5 انواع تصمیمات

بر اساس شواهد پرونده، کمیته می‌تواند یکی از تصمیمات زیر را اتخاذ نماید:

الف) صدور گواهینامه

ب) عدم صدور گواهینامه

پ) حفظ گواهینامه

ت) تجدید گواهینامه

ث) افزایش دامنه گواهینامه

ج) کاهش دامنه گواهینامه

چ) تعلیق گواهینامه

ح) رفع تعلیق گواهینامه

خ) ابطال گواهینامه

این تصمیمات مطابق الزامات طرح سازمان ملی استاندارد ایران اتخاذ می‌شوند.

6-9-6 مستندسازی تصمیم

تصمیم کمیته باید در صورتجلسه رسمی ثبت شود.

صورتجلسه حداقل شامل موارد زیر خواهد بود:

• شماره پرونده؛
• نام متقاضی؛
• دامنه محصول؛
• خلاصه شواهد بررسی‌شده؛
• تصمیم اتخاذشده؛
• دلایل تصمیم؛
• اقدامات بعدی مورد نیاز؛
• تاریخ تصمیم؛
• نام و امضای اعضای کمیته.

6-9-7 اعلام تصمیم

واحد صدور گواهینامه موظف است نتیجه تصمیم را به متقاضی ابلاغ نماید.

در صورت عدم صدور، کاهش دامنه، تعلیق یا ابطال، دلایل تصمیم باید به‌صورت مکتوب به متقاضی اعلام شود و در صورت پیش‌بینی در نظام مدیریت PSA، اطلاعات لازم درباره فرآیند اعتراض نیز ارائه گردد.

6-9-8 خروجی

خروجی این مرحله یکی از موارد زیر است:

• مجوز صدور گواهینامه؛
• نامه عدم صدور؛
• مجوز تجدید؛
• تصمیم تعلیق؛
• تصمیم رفع تعلیق؛
• تصمیم کاهش دامنه؛
• تصمیم ابطال.

6-9-9 سوابق

سوابق زیر باید ایجاد و نگهداری شود:

• صورتجلسه کمیته تصمیم‌گیری؛
• فرم تصمیم‌گیری؛
• مستندات مبنای تصمیم؛
• نامه ابلاغ تصمیم به متقاضی؛
• سوابق اعتراض (در صورت وجود).

6-10 صدور گواهینامه و اعطای حق استفاده از نشان ارگانیک

6-10-1 هدف

هدف از این مرحله، صدور گواهینامه محصول ارگانیک یا محصول در حال گذار به ارگانیک، ثبت اطلاعات گواهینامه، اطلاع‌رسانی به متقاضی و اعطای حق استفاده از نشان ارگانیک برای محصولات واجد شرایط، مطابق الزامات طرح سازمان ملی استاندارد ایران است.

6-10-2 مسئول اجرا

مسئول اجرای این مرحله، واحد صدور گواهینامه PSA است.

صدور گواهینامه صرفاً پس از تصویب کمیته تصمیم‌گیری انجام می‌شود.

6-10-3 ورودی‌ها

ورودی‌های این مرحله عبارتند از:

• صورتجلسه کمیته تصمیم‌گیری؛
• گزارش بازنگری؛
• گزارش ارزیابی؛
• گزارش آزمون؛
• گزارش ممیزی سیستم مدیریت (در صورت شمول)؛
• مستندات پرونده.

6-10-4 تهیه گواهینامه

واحد صدور گواهینامه موظف است گواهینامه را مطابق قالب مصوب PSA تهیه نماید.

گواهینامه باید حداقل شامل اطلاعات زیر باشد:

• شماره گواهینامه؛
• نام دارنده گواهینامه؛
• نوع محصول؛
• وضعیت محصول (ارگانیک یا در حال گذار به ارگانیک)؛
• محل تولید؛
• نام تجاری (در صورت وجود)؛
• دامنه گواهینامه؛
• تاریخ صدور؛
• تاریخ انقضا؛
• کد ردیابی؛
• نام نهاد گواهی‌کننده؛
• امضای مجاز PSA.

6-10-5 اعتبار گواهینامه

اعتبار گواهینامه مطابق طرح سازمان ملی استاندارد ایران یک سال از تاریخ صدور است، مگر اینکه مطابق تصمیم کمیته تصمیم‌گیری پیش از پایان اعتبار، تعلیق، کاهش دامنه یا ابطال شود.

6-10-6 ثبت گواهینامه

پس از صدور، اطلاعات گواهینامه باید در سامانه مدیریت گواهینامه PSA ثبت شود.

ثبت اطلاعات حداقل شامل موارد زیر است:

• شماره گواهینامه؛
• نام دارنده؛
• محصول؛
• دامنه؛
• تاریخ صدور؛
• تاریخ انقضا؛
• وضعیت اعتبار؛
• سوابق تغییرات.

در صورت الزام طرح، اطلاعات لازم مطابق ضوابط به سازمان ملی استاندارد ایران ارسال یا در سامانه مربوط ثبت خواهد شد.

6-10-7 اعطای حق استفاده از نشان ارگانیک

اعطای حق استفاده از نشان ارگانیک صرفاً برای محصولاتی مجاز است که:

• گواهینامه معتبر «محصول ارگانیک» دریافت کرده باشند؛
• شرایط مقرر در طرح سازمان ملی استاندارد ایران را احراز کرده باشند؛
• قرارداد سه‌جانبه مربوط به اعطای نشان، در موارد مقرر، منعقد شده باشد.

محصولات دارای گواهینامه «در حال گذار به ارگانیک» مجاز به استفاده از نشان ارگانیک نیستند.

6-10-8 کنترل استفاده از نشان

دارنده گواهینامه موظف است:

• نشان ارگانیک را صرفاً برای محصولات دارای گواهینامه معتبر استفاده نماید؛
• از هرگونه استفاده گمراه‌کننده، خارج از دامنه گواهینامه یا پس از انقضای اعتبار خودداری نماید؛
• طرح گرافیکی، رنگ، ابعاد و نحوه درج نشان را مطابق الزامات طرح رعایت کند.

PSA موظف است در فرآیندهای نظارت و پایش بازار، نحوه استفاده از نشان را کنترل و در صورت مشاهده استفاده نادرست، مطابق الزامات طرح اقدام نماید.

6-10-9 برچسب‌گذاری

بازرس و واحد صدور گواهینامه باید اطمینان حاصل نمایند که اطلاعات درج‌شده بر روی برچسب محصول با الزامات طرح منطبق است.

در صورت شمول، برچسب باید شامل اطلاعاتی از قبیل:

• نام محصول؛
• نام تولیدکننده؛
• اطلاعات ردیابی؛
• تاریخ تولید و انقضا؛
• شرایط نگهداری؛
• شماره‌های مجوز؛
• نشان ارگانیک (صرفاً برای محصولات واجد شرایط)

باشد.

6-10-10 تحویل گواهینامه

پس از صدور، نسخه رسمی گواهینامه از طریق روش‌های مورد تأیید PSA به متقاضی تحویل می‌شود.

تحویل گواهینامه باید در پرونده ثبت و قابل ردیابی باشد.

6-10-11 خروجی

خروجی این مرحله عبارت است از:

• گواهینامه صادرشده؛
• ثبت گواهینامه در سامانه؛
• مجوز استفاده از نشان (در صورت شمول)؛
• ثبت وضعیت گواهینامه؛
• تحویل رسمی گواهینامه به متقاضی.

6-10-12 سوابق

سوابق زیر باید نگهداری شود:

• نسخه گواهینامه صادرشده؛
• سوابق ثبت گواهینامه؛
• قرارداد استفاده از نشان (در صورت شمول)؛
• سوابق تحویل گواهینامه؛
• مکاتبات مربوط به اصلاح یا جایگزینی گواهینامه.

 

ارگانیک یک اصطلاح برچسب‌گذاری است که نشان می‌دهد مواد غذایی یا سایر محصولات کشاورزی با استفاده از روش‌های تأیید شده تولید و فرآوری شده‌اند. این روش‌ها شامل شیوه‌های فرهنگی، بیولوژیکی و مکانیکی هستند که چرخه منابع را تقویت، تعادل اکولوژیکی را ترویج و تنوع زیستی را حفظ می‌کنند. کودهای مصنوعی، لجه فاضلاب، تابش و مهندسی ژنتیک استفاده نمی‌شود.

روش اجرایی بر اساس طرح صدور گواهینامه محصول ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک سازمان ملی استاندارد ایران با ویرایش اول در تیر 1403 و بازنگری در تیر 1404، و همچنین الزامات بین‌المللی مانند ISO/IEC 17065، ISO/IEC 17025، ISO/IEC 17020، INSO 11000، مقررات اتحادیه اروپا شامل EC 834/2007، EC 889/2008، EU 848/2018، EU 1584/2018، JEC NO 889/2008، EU NO 834/2007، و مدل ۵ استاندارد ISO/IEC 17067 تدوین شده است. شرکت پایش سلامت آسیا (PSA) به عنوان نهاد گواهی‌کننده که توسط مرکز ملی تایید صلاحیت ایران (NACI) صلاحیت خود را دریافت کرده است، این روش را برای ارزیابی انطباق محصولات در دامنه شمول طرح اجرا می‌کند. تمام بخش‌ها، ضوابط، الزامات، چک‌لیست‌ها و فرم‌های این روش اجرایی به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که برای استفاده عملی توسط پرسنل PSA، تولیدکنندگان و ذی‌نفعان مناسب باشند.

توجه داشته باشید که اعتبار گواهینامه یک سال خواهد بود و فقط برای محصولات ارگانیک یا در حال گذار به ارگانیک در دامنه شمول طرح قابل استفاده است. مسئولیت انطباق کامل با الزامات طرح بر عهده PSA قرار دارد.

PSA باید از نشان ارگانیک مصوب با رنگ سفید و سبز یشمی، که به‌صورت خوانا و بدون وارونه درج شده باشد، استفاده کند و قرارداد اعطای نشان را با اداره کل استاندارد استان مربوطه به‌صورت سه‌جانبه منعقد نماید.

مقدمه:

استفاده از محصولات ارگانیک به عنوان یک روش سالم و پایدار برای تولید محصولات کشاورزی و غذایی، در حال حاضر در جهان و ایران به عنوان یک ترند رو به رشد شناخته شده است. با توجه به اینکه محصولات ارگانیک با استفاده از روش‌های کشاورزی بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید می‌شوند، ارزش غذایی بالاتری دارند و برای مصرف‌کنندگان بهترین گزینه محسوب می‌شوند. در این راستا، برای افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان به محصولات ارگانیک، نشان استاندارد سازمان ملی استاندارد ایران ایجاد شده است.

هدف این طرح، ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک با استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران است. در این راستا، به بررسی مفهوم محصولات ارگانیک و اهمیت استفاده از آنها، استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران و نحوه ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک با این استانداردها پرداخته خواهد شد.

مفهوم محصولات ارگانیک:

محصول ارگانیک محصولی است که تمامی مراحل تولید، فرآوری، حمل‌ونقل، بسته‌بندی، برچسب‌گذاری و عرضه آن به‌طور کامل و دقیق مطابق با الزامات استاندارد ملی ایران به شماره ۱۱۰۰۰ و ضوابط پذیرفته‌شده بین‌المللی (مانند مقررات اتحادیه اروپا) انجام شده باشد. در واقع، ارگانیک بودن تنها به روش تولید محدود نمی‌شود، بلکه محصول باید توسط نهادهای گواهی‌کننده‌ای که صلاحیت آن‌ها توسط مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران احراز شده و با سازمان ملی استاندارد قرارداد دارند، ممیزی و تأیید شود. این فرایند صدور گواهی که مبتنی بر استانداردهای ۱۷۰۶۵ و ۱۷۰۶۷ است، تضمین می‌کند که محصول چه در وضعیت «ارگانیک» و چه در وضعیت «در حال گذار»، در یک زنجیره نظارت‌شده تولید شده و مستحق دریافت نشان ارگانیک با اعتبار یک‌ساله است؛ بنابراین، محصول ارگانیک در این چارچوب صرفاً کالایی است که انطباق آن با تمامی این ضوابط فنی و قانونی، توسط مرجع رسمی ذی‌صلاح محرز شده باشد.

محصولات ارگانیک به محصولاتی گفته می‌شود که با استفاده از روش‌های کشاورزی ارگانیک تولید شده‌اند. این روش‌ها شامل استفاده از کود و سموم شیمیایی مصنوعی نمی‌شود و به جای آن از کود و سموم طبیعی مانند کود حیوانی، کود سبز، کود کمپوست و … استفاده می‌شود. هدف اصلی این روش‌ها، حفظ تنوع زیستی، حفاظت از خاک و آب، حفظ سلامت مصرف‌کنندگان و ارتقاء سلامت محیط زیست است.

استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران برای محصولات ارگانیک:

سازمان ملی استاندارد ایران استانداردهای خاصی برای محصولات ارگانیک تدوین کرده است که برای اخذ نشان ارگانیک از این سازمان باید این استانداردها رعایت شود. این استانداردها شامل مواردی مانند استفاده از روش‌های کشاورزی ارگانیک، عدم استفاده از سموم شیمیایی مصنوعی، حفظ تنوع زیستی و … می‌شود.

ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک با استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران:

برای ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک با استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران، باید ابتدا محصولات ارگانیک بر اساس این استانداردها مورد بررسی قرار گیرند. سپس باید اطمینان حاصل شود که تمامی موارد مورد نیاز برای اخذ نشان ارگانیک رعایت شده است. اگر محصولات ارگانیک انطباق لازم را داشته باشند، می‌توانند از نشان استاندارد سازمان ملی استاندارد ایران استفاده کنند و به مصرف‌کنندگان این اطمینان را بدهند که محصولاتی که مصرف می‌کنند، مطابق با استانداردهای ارگانیک هستند.

نتیجه‌گیری:

استفاده از محصولات ارگانیک به عنوان یک روش سالم و پایدار برای تولید محصولات کشاورزی و غذایی، در حال حاضر در جهان و ایران رو به رشد است. برای افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان به این محصولات، لازم است که محصولات ارگانیک انطباق لازم با استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران داشته باشند. ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک با این استانداردها، از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند به ارتقاء کیفیت و اعتماد به محصولات ارگانیک کمک کند.

بنابراین، انجام ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک با استانداردهای سازمان ملی استاندارد ایران، به عنوان یک فرآیند حیاتی در زنجیره تولید محصولات ارگانیک محسوب می‌شود. این اقدام نه تنها به بهبود کیفیت و اعتماد به محصولات ارگانیک کمک می‌کند، بلکه به حفظ محیط زیست، حفظ سلامت مصرف‌کنندگان و توسعه کشاورزی ارگانیک نیز کمک می‌کند. بنابراین، توجه به استانداردهای ارگانیک و ارزیابی انطباق محصولات با این استانداردها، باید از اولویت‌های مهم در حوزه تولید و مصرف محصولات ارگانیک باشد.

---

۱. هدف

هدف این روش اجرایی، ارزیابی انطباق محصولات ارگانیک و در حال گذار به ارگانیک با استانداردهای ملی و بین‌المللی برای صدور گواهینامه و نشان ارگانیک است. این روش تضمین می‌کند که بی‌طرفی، شفافیت و رعایت الزامات قانونی در فرآیند تولید، فرآوری، بازرسی، برچسب‌گذاری و بازاررسانی به‌خوبی رعایت شود. همچنین نظارت مداوم بر کیفیت محصولات برای حفظ اعتماد مصرف‌کننده با تمرکز بر آزمون آلاینده‌ها، ریسک‌های مشخص‌شده و صیانت از نشان ارگانیک انجام می‌شود. این روش همچنین همراستایی کامل با الزامات طرح برای نهادهای گواهی‌کننده تایید صلاحیت‌شده بر اساس ISO/IEC 17065 را تأمین می‌کند.

۲. دامنه کاربرد

این طرح به‌طور خاص برای محصولات کشاورزی (زراعی و باغی) فراوری‌نشده (مانند غلات، حبوبات، دانه‌های روغنی، گیاهان دارویی، میوه‌ها، سبزیجات و قارچ‌های خوراکی) و همچنین محصولات دامی خام (شامل تولیدات دامی، عسل و فرآورده‌های زنبورعسل، و آبزیان پرورشی، جلبک ها و نرم تنان) کاربرد دارد. علاوه بر این، مواد غذایی فرآوری‌شده نیز که تمامی مراحل دریافت مواد اولیه، تولید، بسته‌بندی، ذخیره‌سازی، حمل‌ونقل و عرضه آن‌ها طبق ضوابط ارگانیک انجام شده باشد، در این دامنه قرار می‌گیرند. همچنین، بخشی از فعالیت‌ها مربوط به برداشت از گیاهان خودرو در عرصه‌های طبیعی را نیز در بر می‌گیرد.

۱.  این طرح برای محصولات ارگانیک وارداتی که در وضعیت «در حال گذار به ارگانیک» قرار دارند، کاربرد ندارد و تنها شامل محصولات وارداتی دارای برچسب ارگانیک نهایی است.

۲. اگر برچسب محصول از عباراتی نظیر «دارویی» استفاده کند، صدور گواهی ارگانیک علاوه بر ضوابط استاندارد، منوط به دریافت مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.

۳.  فهرست دقیق محصولات گیاهی فراوری‌نشده مشمول این طرح، در استانداردهای ملی ایران به شماره‌های ۱۲۹۶۸، ۱۶۵۹۶ و مجموعه‌ای از استانداردهای سری ۱۲۵۸۱ تا ۱۳۱۲۰ ذکر شده است که برای مصرف انسان و دام کاربرد دارند.

۳. مسئولیت‌ها

شرکت پایش سلامت آسیا (واحد گواهی ارگانیک) مسئول اجرای ارزیابی، بازرسی، آزمون، صدور گواهینامه و نشان، نظارت، گزارش‌دهی به NACI و سازمان ملی استاندارد ، رسیدگی به شکایات، بررسی بازار و همکاری با ادارات کل استاندارد استان برای نظارت و قرارداد اعطا است.

بازرسان و ممیزان PSA موظف به انجام بازرسی‌ها، نمونه‌برداری، ممیزی سیستم کیفیت، تکمیل چک‌لیست‌ها و گزارش‌دهی با رعایت 17065,17021,ISO/IEC 17020 و مستندسازی اقدامات هستند.

متقاضیان شامل تولیدکنندگان و دارندگان گواهینامه باید مستندات را ارائه دهند، الزامات را رعایت کنند، در بازرسی‌ها همکاری نمایند، سوابق را حداقل ۵ سال نگهداری کنند، گزارش اقدامات را ارائه دهند، به شکایات دریافتی رسیدگی کرده و با شاکی توافق کنند، از سوء استفاده از نشان خودداری کنند و در صورت لزوم محصولات نامنطبق را جمع‌آوری کنند.

کمیته های PSA مسئول تصمیم‌گیری نهایی، نظارت بر فرآیند، رسیدگی به شکایات، بررسی سوابق شکایات در بازبینی و اطلاع‌رسانی تغییرات است.

آزمایشگاه‌های همکار باید آزمون آلاینده‌ها را بر اساس ISO/IEC 17025 با حداقل ۱۰% متقاضیان، شامل آفت‌کش‌ها، فلزات سنگین، نیترات، مایکوتوکسین‌ها و باقیمانده داروهای دامی بر اساس جدول پیوست‌ها، انجام دهند.

سازمان ملی استاندارد ایران مسئول نظارت کلی، رسیدگی به شکایات ارجاعی، بررسی نامنطبق‌ها و تصمیم‌گیری در مورد صلاحیت PSA از طریق NACI است.

۴. مراجع و مقررات ذی‌ربط

این استانداردها زیرساخت نهادی و فنی طرح را تشکیل می‌دهند:

• مقررات اتحادیه اروپا: EC 834/2007، EC 889/2008، EU 848/2018 و EU 1584/2018.
• قوانین ملی: قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد.
• سایر دستورالعمل‌ها: INSO 11694 (آیین کار برداشت گیاهان خودرو).

جدول حدود مجاز آلاینده‌ها و استانداردهای مرتبط

مطابق با جدول پیوست طرح، حدود مجاز برای شاخص‌های بحرانی به شرح زیر است:

۵. اصطلاحات و تعاریف

• محصول ارگانیک به محصولی گفته می‌شود که بدون استفاده از مواد ممنوعه مانند مواد شیمیایی مصنوعی و GMO تولید شده باشد و با استاندارد INSO 11000 و مقررات EU هم‌راستا باشد و گواهینامه و نشان داشته باشد.
• محصول در حال گذار به ارگانیک محصولی است که حداقل ۱۲ ماه (تا ۳۶ ماه برای زراعت چندساله) از شروع روش‌های ارگانیک گذشته باشد، اما نشان ارگانیک نداشته باشد و برچسب آن گمراه‌کننده نباشد.
• نهاد گواهی‌کننده PSA است که بر اساس ISO/IEC 17065 در دامنه ارگانیک صلاحیت دریافت کرده است.
• گواهینامه محصول سندی است که انطباق با الزامات را نشان می‌دهد، یک سال اعتبار دارد و شامل فهرست محصولات، وضعیت (ارگانیک/گذار/غیرارگانیک)، ابعاد عرصه، میزان تولید، آدرس محل، پروانه استاندارد برای فرآوری‌شده، نام تجاری، تاریخ اعتبار و کد ردیابی می‌شود.
• نشان ارگانیک نشان ملی سازمان استاندارد است که بر اساس پیوست ۲ طراحی شده، با رنگ سفید و سبز یشمی و به‌صورت خوانا و پاک‌نشدنی فقط برای محصولات ارگانیک بسته‌بندی‌شده با ردیابی قابل استفاده است.
• بازرسی به بررسی فرآیند تولید برای انطباق با الزامات، شامل سیستم کنترل داخلی (ICS برای تولید گروهی)، اشاره دارد.
• نمونه‌برداری به جمع‌آوری نمونه‌ها برای آزمون آلاینده‌ها با حداقل ۱۰% متقاضیان بر اساس ریسک گفته می‌شود.
• بازبینی به نظارت پس از صدور با حداقل ۱۰% سالانه و به‌صورت سرزده اشاره دارد.
• عدم انطباق نقص جزئی یا عمده‌ای است که می‌تواند به تعلیق یا ابطال منجر شود اگر رفع نشود.
• شکایت به اعتراض به تصمیمات یا محصولات با رسیدگی طبق ISO/IEC 17065 اطلاق می‌شود.

۶. روش اجرایی (مراحل ارزیابی انطباق و صدور گواهینامه)

۶.۱. درخواست و آماده‌سازی

متقاضی باید فرم درخواست (PSA-F-ORG-01، پیوست ۸.۱) را تکمیل کند و همراه با مستندات شامل شناسنامه محل تولید، مجوزهای قانونی مانند وزارت بهداشت برای گیاهان دارویی با کاربرد دارویی، پروانه استاندارد برای محصولات فرآوری‌شده، سوابق دوره گذار حداقل ۱۲ ماه، فهرست عرصه‌ها، میزان تولید، نقشه مزارع، فهرست مواد ورودی و سیستم کنترل داخلی در صورت تولید گروهی به PSA ارسال نماید.

PSA موظف است درخواست را بررسی کند، برنامه ارزیابی عمومی یا اختصاصی شامل روش‌های بازرسی، نمونه‌برداری، ممیزی کیفیت و منابع انسانی یا پیمانکاران بر اساس17021/17020 ISO/IEC  تهیه نماید و قرارداد فیمابین را امضا کند. قبل از اعطای نشان، PSA باید قرارداد سه‌جانبه با اداره کل استاندارد استان مربوطه بر اساس فرم قرارداد سه جانبه شرکت پایش سلامت آسیا  منعقد نماید.

PSA موظف است از انطباق خود با الزامات سازمان ملی استاندارد ایران در زمینه صدور گواهینامه محصولات ارگانیک/در حال گذار به ارگانیک اطمینان حاصل نموده و همواره پیرو آخرین قوانین و مقررات مرتبط باشد.

PSA باید از کلیه الزامات مندرج در این طرح و سایر مقررات ملی و بین‌المللی مرتبط با تولید محصولات ارگانیک/در حال گذار به ارگانیک، آگاهی کامل داشته و نسبت به اجرای آن‌ها در فرآیند ارزیابی و صدور گواهینامه اقدام نماید.

متقاضی باید از الزامات طرح، مقررات EU برای گذار و تعهد به رعایت آن‌ها آگاه شود.

تولیدکننده (متقاضی) متعهد می‌گردد کلیه عملیات تولید محصول ارگانیک/در حال گذار به ارگانیک خود را مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۱۱۰۰۰ (یا سایر استانداردهای مرتبط) و مقررات بین‌المللی پذیرفته شده در این حوزه، به اجرا درآورد.

تولیدکننده متعهد می‌شود در صورت وجود هرگونه مغایرت یا بی‌نظمی در فرآیند تولید ارگانیک، اقدامات اصلاحی لازم را مطابق دستورالعمل‌های اعلامی از سوی PSA پذیرفته و اجرا نماید. همچنین، آمادگی خود را برای پذیرش و اجرای سایر الزامات و دستورالعمل‌های اعلامی از سوی نهاد گواهی‌دهنده اعلام می‌دارد.

مراحل ارزیابی انطباق و صدور گواهینامه

• تکمیل فرم درخواست توسط متقاضی و ارسال به همراه مستندات شامل شناسنامه محل تولید، مجوزهای قانونی مانند وزارت بهداشت برای گیاهان دارویی با کاربرد دارویی، پروانه استاندارد برای محصولات فرآوری‌شده، سوابق دوره گذار حداقل ۱۲ ماه، فهرست عرصه‌ها، میزان تولید، نقشه مزارع، فهرست مواد ورودی و سیستم کنترل داخلی در صورت تولید گروهی به PSA
• دریافت درخواست توسط شرکت پایش سلامت آسیا و ارجاع به مدیر برنامه ریزی
• برنامه ریزی ارزیابی عمومی یا اختصاصی شامل روش های بازرسی، نمونه‌برداری، ممیزی کیفیت و منابع انسانی یا پیمانکاران در گروه کاری فنی شرکت توسط مدیرفنی
• امضای قرارداد فیمابین طرفین
• انجام ارزیابی و تعیین انطباق محصول با الزامات صدور گواهی
• بازنگری نتایج ممیزی
• تصمیم گیری جهت صدور/ تعلیق/ ابطال گواهینامه در کمیته تصمیم گیری شرکت پایش سلامت آسیا
• انعقاد قرارداد سه‌جانبه با اداره کل استاندارد استان مربوطه پیش از اعطای نشان ارگانیک
• اعطا/ ابطال/ تمدید گواهینامه ارزیابی انطباق ارگانیک
• بازبینی دوره ای

۶.۲. ارزیابی اولیه

PSA باید مستندات را در مدت ۱۵ روز بررسی کند. بازرسی میدانی با رعایت ISO/IEC 17020 انجام شود که شامل تأیید دوره گذار حداقل ۱۲ ماه با مستندسازی ریسک برای کاهش دوره مانند عدم آلودگی قبلی و بازرسی فرآیند تولید بر اساس الزامات استاندارد است.

این بازرسی شامل زراعت با تناوب کشت حداقل ۲ ساله، استفاده از کود سبز، کمپوست مجاز، بذر ارگانیک یا مستند عدم دسترسی تجاری و مدیریت آفات با روش‌های بیولوژیکی، مکانیکی یا فیزیکی، دام با مدیریت ارگانیک از یک‌سوم بارداری یا روز دوم زندگی، ۱۰۰% خوراک ارگانیک، حداقل ۳۰% DMI از چرا به مدت ۱۲۰ روز در سال، فضای زیستی مناسب، درمان طبیعی اولویت و بدون استفاده از آنتی‌بیوتیک یا هورمون ممنوعه، فرآوری با حداقل ۹۵% مواد ارگانیک برای برچسب کامل، ۷۰% برای “ساخته‌شده با ارگانیک”، جلوگیری از commingling و تماس با مواد ممنوعه و استفاده از مواد کمکی مجاز، و برداشت طبیعی با روش‌های پایدار، مجوز منابع طبیعی و عدم آلودگی محیط است.

نمونه‌برداری و آزمون با حداقل ۱۰% متقاضیان بر اساس ریسک نامنطبق بودن انجام شود که شامل آلاینده‌ها بر اساس جدول پیوست ۱ مانند آفت‌کش‌ها ≤۰.۰۱ mg/kg، فلزات سنگین، نیترات، مایکوتوکسین‌ها، باقیمانده داروهای دامی و منفی بودن GMO است. این کار باید به آزمایشگاه‌های تأییدشده واگذار شود. همچنین ممیزی سیستم مدیریت کیفیت بر اساس ISO 9001 یا 22000 و پوشش ICS برای تولید گروهی انجام گیرد. فعالیت‌ها باید مبتنی بر ریسک مانند آلودگی همسایگی و تاریخچه زمین باشد و حداقل ۱ بازرسی سالانه انجام شود و نتایج مستندسازی گردد.

۶.۳. بازنگری و تصمیم‌گیری

PSA باید نتایج شامل گزارش بازرسی، آزمون و ممیزی را بازنگری کند که این کار توسط افرادی مستقل از ارزیابی و با اطمینان از کافی بودن شواهد انجام شود. اگر انطباق تأیید شود، کمیته تصمیم‌گیری برای اعطا، حفظ، گسترش، محدود کردن، تعلیق یا ابطال بگیرد. در صورت عدم انطباق، موارد اعلام و مهلت ۳۰ روزه برای رفع آن‌ها داده شود. دلایل عدم صدور گواهینامه باید به متقاضی اطلاع‌رسانی شود. تصمیم‌گیری کاملاً بر عهده PSA باشد و بر تداوم کیفیت و رعایت الزامات تمرکز داشته باشد.

۶.۴. تأیید انطباق و صدور

در صورت موافقت کمیته تصمیم‌گیری، PSA باید بیانیه انطباق به‌صورت گواهینامه صادر کند و اصل آن را به متقاضی تحویل دهد. تصاویر و وضعیت گواهینامه باید در پورتال PSA بارگذاری شود و لینک آن به معاونت نظارت سازمان استاندارد ارسال گردد.

حق استفاده از نشان ارگانیک فقط برای محصولات ارگانیک و با رنگ سفید و سبز یشمی، به‌صورت خوانا و پاک‌نشدنی اعطا شود.

برچسب‌گذاری باید مطابق دستورالعمل برچسب گذاری براساس طرح ارگانیک سازمان تایید صلاحیت انجام شود که شامل نام محصول، نام و نشانی تولیدکننده، تاریخ تولید و انقضا به‌صورت روز/ماه/سال، وزن خالص، شرایط نگهداری، عبارت “محصول ایران”، شماره پروانه فعالیت یا بهره‌برداری، علامت استاندارد برای محصولات فرآوری‌شده، کد ردیابی، اطلاعات صادرات به زبان خریدار یا انگلیسی، و نشان PSA به‌صورت متناسب باشد.

برای محصولات در حال گذار به ارگانیک، نشان اعطا نشود و برچسب گمراه‌کننده نباشد.

محتوای گواهینامه شامل فهرست محصولات و وضعیت آن‌ها، ابعاد عرصه، میزان تولید، آدرس محل، پروانه استاندارد برای فرآوری‌شده، نام تجاری، تاریخ اعتبار یک‌ساله و کد ردیابی باشد.

اطلاعات اضافی بدون گمراهی مجاز است.

۶.۵. انتشارات و تبلیغات

گواهینامه‌ها باید در پورتال PSA منتشر شوند و فهرست دارندگان گواهینامه در پورتال سازمان استاندارد قابل مشاهده باشد. متقاضی حق تبلیغات فقط برای محصولات گواهی‌شده بدون گمراهی برای محصولات در حال گذار داشته باشد و استفاده از نشان در سربرگ، پورتال یا بسته‌بندی لایه دوم با هماهنگی PSA مجاز باشد. از سوء استفاده مانند استفاده پس از انقضا یا برای محصولات غیرگواهی‌شده جلوگیری شود و در صورت لزوم اقدامات قانونی انجام گیرد.

۶.۶. نظارت و بازبینی

بازبینی پس از صدور با حداقل ۱۰% از دارندگان گواهینامه به‌صورت سالانه و سرزده بر اساس ریسک انجام می شود که شامل بازرسی، نمونه‌برداری، آزمون و بررسی سوابق شکایات باشد. بررسی بازار حداقل یک‌بار در سال با نمونه‌برداری تصادفی و آزمون در صورت نیاز و همکاری با ادارات کل استاندارد صورت گیرد. گزارش بازبینی باید مستند شود و در اختیار سازمان استاندارد و NACI قرار گیرد. در صورت مشاهده محصول نامنطبق، تصمیم‌گیری برای تعلیق، ابطال، توقف عرضه و تبلیغات، جمع‌آوری محصولات و اطلاع‌رسانی انجام شود. نظارت سازمان استاندارد نافی مسئولیت PSA نیست و PSA باید تغییرات را اطلاع دهد و امکان بازدید فراهم کند.

۶.۷. تجدید گواهینامه

متقاضی باید قبل از پایان اعتبار یک‌ساله گواهینامه، درخواست تجدید را با گزارش تمام اقدامات و مستندات به PSA ارائه دهد. ارزیابی کامل مجدد شامل بازرسی، آزمون و تأیید تداوم کیفیت و الزامات انجام شود. اگر تمام الزامات برقرار باشد، گواهینامه و نشان تجدید شود و سوابق بایگانی گردد. حق استفاده از نشان با انقضای گواهینامه منقضی خواهد شد.

۶.۸. تغییرات، تعلیق، ابطال و شکایات

هرگونه تغییر در فرآیند، عرضه یا شرایط تولید باید فوراً به PSA اطلاع داده شود و در صورت تأثیرگذاری، ارزیابی مجدد انجام گیرد.

تعلیق در صورت عدم انطباق عمده حداکثر برای ۶ ماه با مهلت رفع نقص و اطلاع‌رسانی به NACI و سازمان استاندارد اعمال شود.

ابطال در صورتی که نقص رفع نشود، اثبات نشود یا سوء استفاده رخ دهد با اطلاع‌رسانی، جمع‌آوری محصولات و اقدامات قانونی انجام گیرد.

شکایات باید با فرم (فرم شکایت)  و رسیدگی در ۳۰ روز بر اساس ISO/IEC 17065 شامل بررسی، توافق با شاکی و حفظ سوابق انجام شود. اگر موضوع شکایت رفع نشود، به NACI ارجاع داده شود.

شکایات دریافتی از محصولات باید توسط دارنده گواهینامه سریعاً بررسی و با شاکی توافق شود و در صورت عدم رفع، تعلیق اعمال شود و اگر همچنان مشکل باقی بماند، ابطال صورت گیرد. شکایات ارجاعی به سازمان استاندارد به PSA ارسال شود و پس از پاسخ، نتیجه به شاکی اعلام و در صورت نیاز اقدامات قانونی انجام گیرد. سوابق شکایات باید در بازبینی بررسی شود و اطلاع‌رسانی فوری ابطال یا تعلیق انجام پذیرد.

7. الزامات و ضوابط کلی ارزیابی انطباق

به منظور حفظ یکپارچگی و اعتبار فرآیند صدور گواهی ارگانیک، کلیه فعالیت‌ها در PSA باید مطابق با ضوابط زیر انجام پذیرد:

7.۱. صلاحیت و شایستگی:

• تمامی پرسنل درگیر در فرآیند ارزیابی باید آموزش‌های تخصصی لازم را گذرانده باشند.
• آزمون‌های آزمایشگاهی صرفاً باید توسط آزمایشگاه‌های دارای تایید صلاحیت معتبر (ISO/IEC 17025) و مورد تایید PSA انجام شود.

7.۲. معیارهای آزمون و انطباق:

• PSA موظف است حداقل ۱۰٪ از پرونده‌های متقاضیان را بر اساس ریسک و مطابق جدول گروه‌های محصولی  مورد آزمون آلاینده‌ها قرار دهد.
• حدود مجاز پذیرش:
• محصولات زراعی: میزان باقی‌مانده آفت‌کش‌ها
• محصولات دامی: باقی‌مانده داروهای دامی باید مطابق با حدود مجاز ملی باشد.
• محصولات فرآوری‌شده: فاقد هرگونه اصلاح ژنتیکی (GMO Negative).

7.۳. الزامات ساختاری تولید:

• در تولیدات گروهی (Group Certification)، استقرار و اثربخشی سیستم ICS (سیستم کنترل داخلی) الزامی است.

7.۴. اصول اخلاقی و سیستمی:

• رعایت اصول بی‌طرفی، محرمانگی، مدیریت ریسک (از جمله آلودگی‌های احتمالی و همسایگی غیرارگانیک) و عدم تعارض منافع الزامی است.
• سیستم مدیریت کیفیت واحد باید منطبق با الزامات ISO 9001 یا ISO 22000 مستقر و تمامی اقدامات به صورت سیستماتیک مستندسازی گردد.

7.۵. الزامات قانونی و قراردادی:

• فرآیندها باید با قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران و الزامات اتحادیه اروپا (در صورت نیاز به صادرات) همراستا باشند.
• متقاضی ملزم به اخذ مجوزهای برداشت طبیعی (در صورت شمول) و انعقاد قرارداد با اداره استاندارد استان (مطابق پیوست ۳) می‌باشد.
• دریافت حق‌الزحمه خدمات، مطابق تعرفه‌های مصوب PSA انجام می‌گیرد و انجام این خدمات رافع مسئولیت‌های حقوقی و جزایی متقاضی نخواهد بود.

7.۶. بهبود و پایداری:

• ارزیابی ریسک آلودگی باید به صورت مداوم انجام و در صورت مشاهده عدم انطباق، اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه (CAPA) بلافاصله اجرا گردد.
• در تمامی فرآیندهای «برداشت طبیعی»، رعایت اصول پایداری زیست‌محیطی الزامی است.

سیستم مدیریت کیفیت شرکت پایش سلامت آسیا

 

Conformity assessment functions and activities within product certification schemes		Type of product certification scheme
							5
Activities for issuing the certificate
Product evaluation – type test acc.							X
Assessment of production- pre-license inspection in factory							X
Review							X
Decision on certification							X
Certification documents							X
Certificate of conformity							X
License – granting the right to use marks of conformity							X
Certification of a batch							X
Surveillance after issuing a certificate
Testing of samples  from the open market							X
Testing of samples  from the factory							X
Assessment of the production, the delivery of the service							X
Management system audits  combined with random tests or inspections							X
Certification review activities