کد سند: PSA-PR-COT-01
نسخه: 01
تاریخ اجرا: 1404/02/04
مرجع: USDA AMS Cotton & Tobacco Program – Universal Cotton Standards – ASTM D7410 – CSITC

1. هدف

تعیین الزامات و مراحل اجرایی برای ارزیابی کیفیت پنبه خام بر اساس استانداردهای جهانی، به منظور:

  • تعیین درجه تجاری پنبه (Grade)

  • اطمینان از تطابق کالا با مشخصات قرارداد

  • قیمت‌گذاری عادلانه و جلوگیری از تخلفات تجاری

  • تطبیق با ابزارهای آزمون دارای کالیبراسیون بین‌المللی

2. دامنه کاربرد

این روش برای کلیه عملیات ارزیابی کیفی پنبه خام در موارد زیر استفاده می‌شود:

  • واردات یا صادرات پنبه Upland یا Pima

  • خریدهای داخلی یا معاملات تجاری

  • آزمون‌های مرجع یا مقایسه آزمایشگاه‌ها (CSITC)

3. پارامترهای مورد ارزیابی

دسته زیرشاخه‌ها
الف – ارزیابی دستی (فیزیکی) رنگ، برگ (Leaf Grade)، یکنواختی، ناخالصی ظاهری
ب – آزمون ابزاری (HVI) طول (Length)، استحکام (Strength)، یکنواختی (Uniformity)، میکرونر، Trash
ج – تایید اعتبار تجهیزات استفاده از پنبه‌های کالیبره شده (Calibration Cottons – ASTM 7410)
د – مقایسه بین‌المللی (اختیاری) شرکت در آزمون‌های دوره‌ای CSITC یا USDA HVI Check Test

4. مراحل اجرایی ارزیابی کیفیت پنبه

✅ 4.1 نمونه‌برداری

  • از هر دسته یا عدل پنبه با روش رسمی ISO یا USDA

  • ثبت کد نمونه در فرم PSA-FM-COT-S01

✅ 4.2 ارزیابی دستی فیزیکی

  • استفاده از استاندارد رنگ و برگ پنبه (USDA Physical Cotton Standards)

  • تعیین Grade بر اساس تطبیق با نمونه مرجع

  • ثبت در فرم PSA-FM-COT-GR01

✅ 4.3 آزمون دستگاهی (HVI)

  • آزمون در آزمایشگاه معتبر یا با دستگاه دارای تأییدیه

  • ثبت مقادیر زیر:

    • طول (in)

    • استحکام (g/tex)

    • یکنواختی (%)

    • میکرونر (Micronaire)

    • درصد Trash (زباله)

✅ 4.4 تحلیل نتایج و تعیین Grade نهایی

  • تطبیق با Universal Cotton Standards

  • ثبت نتایج در فرم نهایی PSA-FM-COT-RES01

  • در صورت اختلاف میان Grade دستی و دستگاهی → استفاده از میانگین یا ارسال مجدد نمونه

5. ابزارها و استانداردهای مرجع

مورد توضیح
نمونه‌های مرجع USDA برای رنگ، برگ، Trash و کالیبراسیون
ASTM D7410 الزامات مواد مرجع پنبه‌ای دارای مقدار شناخته‌شده
CSITC مقایسه بین‌المللی آزمایشگاه‌ها جهت انطباق عملکرد
نرم‌افزار تحلیل تجمیع داده‌ها و گزارش‌دهی خودکار (در صورت دیجیتالی بودن تجهیزات)

6. مستندات مورد نیاز

کد فرم عنوان
PSA-FM-COT-S01 فرم ثبت مشخصات نمونه‌برداری
PSA-FM-COT-GR01 فرم ارزیابی دستی رنگ و برگ
PSA-FM-COT-RES01 فرم نتایج نهایی ارزیابی کیفیت پنبه
PSA-FM-COT-CERT گواهی نهایی کیفیت پنبه (در صورت درخواست تجاری)

✅ جمع‌بندی:

این روش اجرایی برای استفاده در معاملات حرفه‌ای پنبه، مزایای زیر را دارد:

  • تطابق با استاندارد جهانی و ابزار دقیق

  • ایجاد شفافیت در تجارت و صادرات

  • مبنای قابل دفاع برای قیمت‌گذاری و بازبینی قراردادها

  • امکان شرکت در سیستم‌های بین‌المللی کیفیت مانند CSIT

    – ثبت نمونه‌برداری

    برای ثبت اطلاعات اولیه نمونه‌ها شامل:

    • شماره نمونه، تاریخ، محل، نوع پنبه (Upland یا Pima)

    • وزن نمونه و نام نمونه‌بردار

    🟨 فرم PSA-FM-COT-GR01 – ارزیابی دستی (فیزیکی)

    مربوط به مشاهده مستقیم و تطبیق با استانداردهای رنگ و برگ پنبه:

    • درجه رنگ، برگ، یکنواختی، آلودگی ظاهری

    • امکان پیوست عکس و توضیحات تکمیلی

    🟦 فرم PSA-FM-COT-RES01 – نتایج آزمون دستگاهی (HVI)

    ثبت داده‌های آزمون‌های دقیق شامل:

    • طول، استحکام، یکنواختی، میکرونر، Trash

    • تاریخ و مشخصات دستگاه، و نتیجه نهایی Grade