|
|
|
|
|
|
3440 |
|
|
|
آئين كار اماكن ورزشي |
|
|
|
چاپ اول |
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني
است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآوردهها را تعيين و تدوين
و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي
موسسه عبارتست از:
( تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام
تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود
روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور- ترويج استانداردهاي ملي
– نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول
استانداردهاي اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب به منظور فراهم نمودن
امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي
كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري به منظور حمايت از مصرف كنندگان و
توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني
توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي
توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و
كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط،
اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسهاي و صدور گواهينامههاي لازم ) .
موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد
مي باشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده
مي نمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار مي دهد.
اجراي استانداردهاي ملي ايران به نفع تمام مردم و
اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان
و صرفه جوئي در وقت و هزينه ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش
قيمتها مي شود.
كميسيون آئين كار اماكن ورزشي |
||
رئيس |
||
وزارت كشور |
مهندس معمار |
رهبر صدامي- خديجه |
اعضاء |
||
سازمان بهزيستي |
مهندس معمار |
استقلاليان- لميعه |
سازمان تربيت بدني |
ليسانس تربيت بدني |
جهانگيري- محمد رحيم |
مهندس نزاجا |
مهندس راه و ساختمان |
روحي- محمد تقي |
سازمان تربيت بدني |
مهندس معمار |
كازروني زند- ابراهيم |
دبير |
||
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران |
مهندس معمار |
صدرائي شاملو- حسن |
فهرست مطالب
بسمه تعالي
پيشگفتار
آيين كار اماكن كار ورزشي كه بوسيله
كميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده و در سي و پنجمين كميته ملي آيين كار ساختمان
و مصالح ساختماني مورخ 72/10/28
مورد تائيد قرار گرفته , اينك به استناد بند 1 ماده 3 قانون اصلاحي قوانين و مقررات
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349 به عنوان آيين كار رسمي ايران
منتشر ميگردد .
براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي
ملي و جهاني در زمينه صنايع و علوم , آيين كارهاي ايران در مواقع لزوم مورد
تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين آئين
كار برسد در هنگام تجديدنظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد .
بنابراين براي مراجعه به آيين كارهاي
ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديدنظر آنها استفاده نمود .
در تهيه و تدوين اين آيين كار سعي شده است
كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتيالمقدور بين اين آيين كار و آيين
كار كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود .
لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود
اين آيين كار با استفاده از منبع زير تهيه گرديده است :
DIN 18035 TEIL 1
آيين كار اماكن ورزشي
طراحي و اندازهها
هدف از تدوين اين آيين كار تعيين ضوابط و
اندازههاي مربوط به اماكن ورزشي ميباشد .
ضوابط اين آيين كار در مورد طرح و اجراي
اماكن ورزشي كاربرد دارد .
در اين استاندارد اصطلاحات با تعاريف زير
بكار ميرود :
3 - 1 - اماكن ورزشي :
مكان ورزشي به محلي اطلاق ميگردد كه در
آن فعاليتهاي بدني اعم از كلاسهاي آموزشي تمرينات , مسابقات ملي و جهاني , بازيها
و فعاليتهاي بدني جهت گذراندن اوقات فراغت امكانپذير باشد .
يك مكان ورزشي استاندارد به فضائي اعم از
زمينهاي سرباز و سرپوشيده كوچك و بزرگ كه انجام فعاليت در رشتههاي مختلف ورزشي
مجاز با رعايت ضوابط و نظارت سازمان تربيت بدني امكانپذير باشد اطلاق ميگردد .
3 - 2 - فضاي مفيد ورزشي :
فضاي مفيد ورزشي ( سطوح خالص ) شامل كليه
فضاهاي سرباز و سرپوشيده است كه براي مسابقات و حركات ورزشي و تمريني در نظر گرفته
شده است حريمي براساس مقررات ورزشي جهت ايمني در نظر گرفته ميشود كه اين حريم نيز
جزء سطح مفيد ورزشي محسوب ميشود .
3 - 3 - فضاي جانبي :
فضاي جانبي عبارت است از فضائي كه در داخل
مكان ورزشي قرار دارد ولي مستقيمأ كنار فضاي مفيد ورزشي واقع نشده در عين حال براي
تكميل آن مكان لازم و ضروري است .
فضاهاي جانبي به كليه فضاهاي رفت و آمد (
راهها , ميدانها , پاركينگها ) و فضا براي تأسيسات تماشاچيان فضاهاي ساختمانهاي
اداري , خدماتي و فضاي سبز غيرقابل استفاده ورزشي اطلاق ميگردد .
4 - 1 - ضوابط كلي
4 - 1 - 1 - فضاي ورزشي مورد نياز
نياز به فضاي ورزشي مربوط ميشود به نوع
رشته ورزشي , نوع استفاده از مكان ( آموزشي , تمريني مسابقهاي , تربيت بدني و
گذراندن اوقات فراغت ) جنس و سن استفادهكنندگان و وضعيت بدني آنان ( مرد و زن ,
كودك و نوجوان , جوان , بزرگسالان , سالخوردگان , معلولين ) و تعداد و بزرگي زمين
و جمعيت استفادهكننده ( مجموعه ورزشي , ورزش گاه , كلوپ و باشگاههاي ورزشي )
يادآوري - با توجه به شرايط مختلف اقليمي
هر استان لازم است در تعيين ضوابط اين آيين كار نظرات سازمانهاي تربيت بدني نيز
رعايت شود .
4 - 1 - 2 - وضعيت فضاهاي ورزشي و سطوح و
برنامه فضا براي هر يك از موقعيتها بايد در يك طرح كلي تعيين شود .
همزمان با آمادگي طرح كلي برنامه زمان
بندي اجرائي پيشبيني شده و طرح زمان استفاده از فضاها در طرحهاي نهايي ساختماني
منعكس شود .
4 - 1 - 3 - هماهنگي طرح :
در چهارچوب طرح كلي بايد طرح هر واحد و
محل هر يك از اماكن ورزشي با ساير طرحهاي فني هماهنگ شود , اين مسئله به خصوص بايد
در مورد سالنهاي سرپوشيده , استخرها و تأسيسات ويژه براي هر يك از انواع رشتههاي
ورزشي رعايت شود .
همچنين كاربرد هر فضا و ارتباط با ساير
تأسيسات براي ايام فراغت و تفريح و تجهيز به وسايل و تشكيلات جهت امور فرهنگي و
تعليم و تربيت رعايت شود . يك مكان ورزشي بايد طوري طراحي و اجراي شود كه از نظر
شهرسازي هماهنگ با موقعيت محلي و محيط اطراف باشد .
4 - 1 - 4 - چگونگي برنامه
در امر طرح و توسعه امكان ورزشي ضمن
دسترسي مناسب و راحت بايد به قشرهاي مختلف مردم بطور يكسان توجه شود .
- محل ورزشي در نواحي مسكوني
- محل ورزشي به صورت مركزي براي يك ناحيه
شهري يا محلي
- محل ورزشي به صورت مركزي براي چند ناحيه
علل تعيينكننده وسعت عبارت است از وضعيت
و موارد استفاده از آن
در چهارچوب اماكن ورزشي طرح نهايي تعيين و
فعاليتهاي مفيد موجود و پيشبيني شده در يك برنامه مشخص شود .
هر يك از تأسيسات و تجهيزات لازم براي
مسابقات ملي و جهاني و همچنين براي فعاليتهاي بدني و گذران اوقات فراغت بايد
بطريقي متناسب با توجه به موارد زير اعلام گردد :
- تعيين اهداف فعاليتهاي بدني ( آموزشي ,
تمريني , مسابقاتي و فعاليتهاي بدني جهت گذران اوقات فراغت ) براي گروههاي مختلف
سني و جنسي مردم .
- امكان تركيب تأسيسات مختلف
- امكانات استفاده متعدد يك واحد براي
رشتههاي مختلف ورزشهاي مختلف و فعاليتهاي بدني براي گذران اوقات فراغت ( چند منظوره
)
- فراهم نمودن امكان بازرسي ايمني حفاظتي
قسمتهاي معين ( مثلا تأسيسات تماشاچيان )
- بررسي قابليت تحمل بار زمينها و ميادين
ورزشي و تأسيسات و فضاهاي مربوطه از نظر زمين شناسي و محاسبات ايستائي و مقاومت
خاك
- پيشبيني تأسيسات صوتي - تصويري و
مكانيكي و الكتريكي و نظاير آن براي استفاده مناسب از مكان ورزشي در شرايط و
زمانهاي مختلف
4 - 2 - موقعيت اماكن ورزشي
4 - 2 - 1 - مكان يابي :
موقعيت مكان ورزشي بايد طوري تعيين شود كه
گروههاي استفادهكننده در كوتاهترين فاصله و زمان ممكن بتوانند به آن دسترسي
داشته باشند .
اماكن آموزشي بايد اصولا داراي يك مكان
ورزشي متناسب باشد . يعني طرح اماكن آموزشي بايد طوري در نظر گرفته و اجرا شوند كه
استفاده از فضا و مكان ورزشي مؤسسه براي عامه مردم در ساعات تعطيل امكانپذير باشد
.
4 - 2 - 2 - ارتباط - رفت و آمد ( ارتباط
با ساير نواحي ) در يك مكان ورزشي ميبايد قابل استفاده براي عموم مردم باشد و
بطور مناسب در مسير سرويسهاي نقليه عمومي قرار گيرد .
براي اماكن ورزشي بزرگ كه معمولا خارج از
شهر قرار ميگيرند و تعداد زيادي تماشاچي از آن استفاده مينمايند تأمين سيستمهاي
ترافيكي مناسب توصيه ميشود .
4 - 2 - 3 - تأثيرات محيط اطراف
در انتخاب قطعه زمين براي يك مكان ورزشي
بايد به اثرات وضعيت محيط اطراف آن و تأثير متقابل نوع رشتههاي ورزشي نيز توجه
شود .
- زمينهاي غير مناسب زمينهايي هستند كه
مجاور كارخانجات بوده و بر اثر صدا و گرد و غبار و يا ساير عوامل آلوده كننده محيط
مناسب براي احداث يك مكان ورزشي نميباشند .
- در زمينهايي كه در مجاورت و نزديك اماكن
مسكوني قرار گرفتهاند حريم سبز و فضاي توسعه مناسبي با خيابانهاي اصلي پيشبيني
گردد كه آرامش محله و سكنه اماكن اطراف مخدوش نگردد .
- زمينهائي كه در سواحل دريا واقع و در
معرض جذر و مد قرار ميگيرند و يا در مسير بادهاي غالب منطقه هستند .
- زمينهايي كه در نزديكي راههاي اصلي رفت
و آمد قرار دارند , خطوط آهن مسيرهاي پرواز هواپيماها در اطراف فرودگاهها كه تأمين
حريم و فضاي مؤسسه براي آنها امكانپذير نباشد .
- چنانچه در محل مورد نظر زمين مناسب
موجود نباشد در اين صورت آن را با پيشبيني حريم نيز و فضاي توسعه مناسب از نظر
آلودگي صوتي و محيطي حفاظت نمود .
4 - 2 - 4 - شيب زمين , وضعيت زمين
شرايط و وضعيت زمين شناسي و عوارض زمين و
همچنين شرايط اقليمي در طرح يك مكان ورزشي مؤثر ميباشد .
در مورد زمينهايي كه از نظر طبيعي داراي
وضع نامناسب مانند رانش و حركات قوي ( شديد ) زمين يا آبهاي زيرزمين , لايههاي
نامناسب ميباشند , بايد تأسيسات ورزشي از نظر جهات چهارگانه و شرط اقليمي در
موقعيت مناسبي قرار گيرد .
بطور كلي از نظر اقتصادي در مورد زمينهايي
كه تحت عنوان غير مناسب نامبرده شدهاند در ابتداي كار ميبايستي برآورد هزينههاي
لازم براي آماده سازي زمين مورد محاسبه و تجزيه و تحليل قرار گيرد تا چنانچه مقرون
به صرفه نباشد از زمين مورد نظر صرفنظر و زمين ديگري انتخاب گردد .
4 - 2 - 5 - مساحت زمين
- مساحت زمين بستگي به فضاي مفيد ورزشي و
فضاي جانبي مورد لزوم دارد .
- نسبت مساحت فضاي جانبي به مساحت كل
بستگي به نوع فعاليت ورزشي جمعيت استفادهكننده و وضعيت فضاي مفيد ورزشي دارد .
- شرايط محلي ( موقعيت زمين از نظر شيب و
موقعيت , ارتباط با وسايل نقليه عمومي و همچنين گياهان حفاظتي لازم )
به منظور جلوگيري از هر گونه اشتباه در
طراحي موقع تقسيم سطوح در چهارچوب فضاها و اماكن مختلف ورزشي پياده كردن روي آن
بايد مساحت زمين به نحوي انتخاب شود كه جهت پياده كردن تمام برنامه جزئياتي طرح كافي
باشد .
در مورد زمينهاي مناسب ضرايبي حدود 40 الي %60 مساحت جهت فضاي مفيد
ورزشي قابل اختصاص نميباشد و در مورد زمينهاي نامناسب ضريب %100 فضاي مفيد ورزشي اعمال ميگردد .
4 - 3 - در تكميل موارد ذكر شده :
تركيب چندين فضاي مفيد ورزشي و تأسيسات
جنبي آنها از نظر فضائي و كاربردي به نحوي طراحي و اجرا گردد كه در آن استفاده از
چندين رشته ورزشي و فعاليتهاي بدني به منظور گذراندن اوقات فراغت منظور شود .
4 - 4 - اجراي مكان ورزشي :
قسمتهاي مختلف يك مكان ورزشي بايد طوري در
نظر گرفته شود كه هر كدام هدف كاربردي خود را داشته باشد . هر يك از قسمتها كه جدا
از هم و همزمان مورد استفاده قرار ميگيرد بايد طوري در نظر گرفته شوند كه براي هم
مزاحمت ايجاد نكند . ارتباطهاي داخلي بايد طوري باشد كه هيچگونه مزاحمتي براي
افراد استفادهكننده ايجاد نكند . تصوير صفحه بعد نموداري ( تصوير شماتيك ) از يك
مكان ورزشي است .
شماي توزيع فضاها و روابط آنها بايد
يكديگر از نظر عملكرد فضاها
ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN |
|
Institute of Standards and Industrial Research of
Iran |
|
ISIRI NUMBER |
|
3440 |
|
|
|
Code of practice: sport spaces |
|
|
|
1st Edition |